Pháp lý tàu lặn trong hoạt động hàng hải
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty du lịch nhỏ ở Nha Trang. Tôi đang có ý định đầu tư một chiếc tàu lặn mini để phục vụ khách du lịch ngắm san hô. Chiếc tàu này hoạt động dưới nước nhưng cần tàu mẹ kéo hoặc hỗ trợ. Tôi không rõ theo luật thì chiếc tàu lặn của tôi có được coi là tàu biển không, và tôi cần phải đăng ký, xin phép như thế nào để hoạt động hợp pháp?”
Trả lời
Chào anh Hùng, về thắc mắc của anh liên quan đến việc sử dụng tàu lặn cho mục đích du lịch, Tuvannhanh.com xin tư vấn như sau:
Định nghĩa và Phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Hàng hải đối với Tàu lặn
Theo định nghĩa, tàu lặn là phương tiện có khả năng hoạt động dưới mặt nước nhưng phụ thuộc vào sự hỗ trợ của phương tiện, thiết bị trên mặt nước hoặc trên bờ. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với tàu ngầm, vốn có khả năng hoạt động độc lập dưới nước.
Điều quan trọng anh Hùng cần lưu ý là theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam sửa đổi 2025 (VBHN) và Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, tàu lặn không được xếp vào loại tàu biển một cách mặc định. Điều 1 của cả hai Bộ luật này quy định rõ rằng, đối với tàu lặn, Bộ luật chỉ áp dụng trong trường hợp có quy định cụ thể
[1][3]. Điều này có nghĩa là, nếu không có một điều khoản riêng biệt nào trong Bộ luật hoặc các văn bản hướng dẫn quy định về việc đăng ký, cấp phép cho tàu lặn, thì các quy định chung về tàu biển sẽ không tự động áp dụng cho tàu lặn của anh.Đối tượng áp dụng và những vấn đề cần lưu ý
Mặc dù Bộ luật Hàng hải áp dụng cho các tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài liên quan đến hoạt động hàng hải tại Việt Nam
[2], nhưng việc áp dụng cụ thể các quy định về đăng ký, an toàn, vận hành cho tàu lặn vẫn cần phải dựa trên các quy định chuyên biệt. Do tính chất đặc thù của tàu lặn là hoạt động dưới nước và cần sự hỗ trợ từ trên mặt nước, các quy định về an toàn, kiểm định kỹ thuật, năng lực của người điều khiển có thể sẽ khác biệt đáng kể so với tàu biển thông thường.Lời khuyên cho Anh Hùng
Để đảm bảo hoạt động kinh doanh của mình là hợp pháp và an toàn, anh Hùng nên chủ động liên hệ với Cục Hàng hải Việt Nam hoặc các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về hàng hải tại địa phương (ví dụ: Cảng vụ Hàng hải Nha Trang) để tìm hiểu các quy định hiện hành hoặc các văn bản hướng dẫn chuyên biệt về tàu lặn. Việc này sẽ giúp anh nắm rõ các yêu cầu về đăng ký, kiểm định, cấp phép hoạt động, cũng như các tiêu chuẩn về an toàn và bảo vệ môi trường áp dụng cho loại hình phương tiện này. Có thể hiện tại chưa có quy định chi tiết cho tàu lặn du lịch, và anh có thể cần phải tuân thủ các quy định chung về an toàn hàng hải hoặc các quy định về phương tiện thủy nội địa nếu có sự tương đồng.