Phân loại và quản lý thuốc theo Luật Dược
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở Hà Giang, chuyên kinh doanh các loại dược liệu và bài thuốc gia truyền. Gần đây, tôi muốn mở rộng kinh doanh nhưng không rõ các sản phẩm của mình có được coi là 'thuốc' theo quy định pháp luật không, và nếu là thuốc thì việc kinh doanh có phức tạp hơn không? Tôi lo lắng vì nghe nói quản lý thuốc rất chặt chẽ.”
Trả lời
Định nghĩa "Thuốc" và các sản phẩm liên quan
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cụ thể là Luật Dược của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2005 (34/2005/QH11), thuốc được định nghĩa là "chất hoặc hỗn hợp các chất dùng cho người nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể bao gồm thuốc thành phẩm, nguyên liệu làm thuốc, vắc xin, sinh phẩm y tế, trừ thực phẩm chức năng".
Như vậy, nếu các bài thuốc gia truyền hoặc dược liệu mà chị H.T.L kinh doanh được sử dụng với các mục đích như phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể, chúng rất có thể sẽ được phân loại là thuốc hoặc nguyên liệu làm thuốc. Việc phân loại này không chỉ dựa vào tên gọi mà quan trọng hơn là dựa vào mục đích sử dụng và công dụng được công bố của sản phẩm.
Quy định pháp luật về quản lý và kinh doanh thuốc
Khi một sản phẩm được xác định là thuốc, việc kinh doanh và quản lý sẽ tuân thủ các quy định rất chặt chẽ của Luật Dược và các văn bản hướng dẫn. Luật Dược quy định về nhiều khía cạnh như kinh doanh thuốc, đăng ký, lưu hành, sử dụng, cung ứng, thông tin, quảng cáo thuốc, thử thuốc trên lâm sàng, quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc và thuốc phóng xạ; tiêu chuẩn chất lượng thuốc và kiểm nghiệm thuốc
[1].Nhà nước cũng thực hiện các chính sách quản lý chặt chẽ đối với lĩnh vực dược, bao gồm cả việc dự trữ quốc gia về thuốc để phòng, chống dịch bệnh, khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bình ổn thị trường thuốc
[2]. Điều này cho thấy tầm quan trọng và sự kiểm soát nghiêm ngặt của nhà nước đối với thuốc.Đặc biệt, hoạt động quảng cáo thuốc cũng phải tuân thủ các yêu cầu rất cụ thể về nội dung, phải phù hợp với các tài liệu đã được Bộ Y tế phê duyệt như mẫu nhãn, tờ hướng dẫn sử dụng, Dược thư Quốc gia Việt Nam và phải có các thông tin bắt buộc như tên thuốc, thành phần, chỉ định, cách dùng, liều dùng, chống chỉ định, tác dụng phụ, tên cơ sở sản xuất và lời dặn "Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng"
[3].Lời khuyên cho việc kinh doanh dược liệu và bài thuốc gia truyền
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh rủi ro, chị H.T.L nên tiến hành rà soát lại các sản phẩm dược liệu và bài thuốc gia truyền của mình. Chị cần xác định rõ mục đích sử dụng và công dụng của từng sản phẩm để xác định chính xác chúng thuộc danh mục nào (thuốc, nguyên liệu làm thuốc, thực phẩm chức năng, hay các sản phẩm khác). Việc này thường đòi hỏi sự tư vấn từ các cơ quan chuyên môn như Sở Y tế địa phương hoặc Cục Quản lý Y Dược cổ truyền để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục đăng ký, cấp phép lưu hành và các điều kiện kinh doanh tương ứng. Nếu sản phẩm được phân loại là thuốc, chị sẽ cần đáp ứng các điều kiện kinh doanh thuốc theo quy định của pháp luật, bao gồm cả điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự và các giấy phép liên quan.