Phân biệt trợ cấp có tính riêng biệt và tác động đến hàng nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu thép từ một nước châu Á. Gần đây, tôi nghe nói nước đó có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các nhà sản xuất thép của họ, ví dụ như ưu đãi thuế hoặc cho vay lãi suất thấp chỉ dành riêng cho ngành thép. Tôi lo lắng không biết liệu những khoản hỗ trợ này có bị coi là 'trợ cấp có tính riêng biệt' khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam hay không, và liệu công ty tôi có thể bị áp thuế chống trợ cấp không? Nếu có thì làm sao để biết được?”
Trả lời
Chào Anh N.V.K, vấn đề anh quan tâm về trợ cấp có tính riêng biệt là một yếu tố then chốt trong các vụ việc điều tra và áp dụng biện pháp chống trợ cấp đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc hiểu rõ khái niệm này sẽ giúp công ty anh chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh.
1. Hiểu rõ về "trợ cấp có tính riêng biệt"
Theo định nghĩa được quy định trong Pháp lệnh Chống trợ cấp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam 2004 (22/2004/PL-UBTVQH11), trợ cấp có tính riêng biệt được hiểu là khoản trợ cấp chỉ áp dụng riêng cho một tổ chức, cá nhân hoặc ngành sản xuất nhất định, hoặc chỉ áp dụng cho tổ chức, cá nhân, ngành sản xuất trong một khu vực địa lý nhất định của nước hoặc vùng lãnh thổ bị điều tra. Điều này có nghĩa là, nếu một chính sách hỗ trợ được áp dụng rộng rãi cho tất cả các ngành, tất cả các doanh nghiệp mà không có sự phân biệt, thì nó thường sẽ không được coi là trợ cấp có tính riêng biệt và do đó, không bị điều tra chống trợ cấp.
Ví dụ anh nêu về việc nước xuất khẩu thép có chính sách ưu đãi thuế hoặc cho vay lãi suất thấp chỉ dành riêng cho ngành thép của họ chính là một trường hợp điển hình của trợ cấp có tính riêng biệt. Bởi vì, chính sách này không được áp dụng chung cho tất cả các ngành sản xuất khác, mà chỉ tập trung vào một ngành cụ thể là ngành thép.
2. Tầm quan trọng của "tính riêng biệt" trong điều tra chống trợ cấp
Việc xác định một khoản trợ cấp có tính riêng biệt hay không là bước đầu tiên và rất quan trọng trong quá trình điều tra chống trợ cấp. Chỉ khi khoản trợ cấp được xác định là có tính riêng biệt, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam mới có cơ sở để tiếp tục điều tra xem liệu khoản trợ cấp đó có gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước hay không. Pháp lệnh này quy định về các biện pháp chống trợ cấp và thủ tục điều tra để áp dụng các biện pháp đó đối với hàng hóa được trợ cấp nhập khẩu vào Việt Nam
[1].3. Các hình thức trợ cấp và nguyên tắc áp dụng biện pháp
Các hình thức trợ cấp có thể rất đa dạng, bao gồm việc chính phủ cấp vốn, cho vay ưu đãi, bảo lãnh vay, bỏ qua các khoản thu phải nộp, hoặc cung cấp hàng hóa, dịch vụ với giá thấp hơn thị trường
[2]. Nếu các hình thức này được thực hiện một cách có chọn lọc, chỉ dành cho một ngành như ngành thép mà công ty anh đang nhập khẩu, thì khả năng cao sẽ bị coi là trợ cấp có tính riêng biệt.Tuy nhiên, việc áp dụng các biện pháp chống trợ cấp, chẳng hạn như áp thuế chống trợ cấp lên hàng hóa nhập khẩu, không phải là tự động. Biện pháp này chỉ được áp dụng ở mức độ cần thiết, hợp lý nhằm ngăn ngừa hoặc hạn chế thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước
[3]. Đồng thời, việc áp dụng chỉ được thực hiện khi đã tiến hành điều tra kỹ lưỡng và phải dựa trên kết luận điều tra chính thức. Điều này có nghĩa là, dù có trợ cấp riêng biệt, nếu không chứng minh được thiệt hại cho ngành sản xuất thép trong nước, thì biện pháp chống trợ cấp cũng sẽ không được áp dụng hoặc sẽ được áp dụng ở mức độ phù hợp. Nếu bị áp dụng, công ty anh, với tư cách là nhà nhập khẩu, sẽ là đối tượng chịu thuế chống trợ cấp đối với các lô hàng thép nhập khẩu từ nguồn có trợ cấp.