Nhà nước thu hồi đất và quyền lợi người sử dụng đất
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở huyện Ba Vì, Hà Nội, đã sử dụng ổn định hơn 30 năm. Gần đây, xã thông báo là đất sẽ bị thu hồi để làm dự án khu đô thị mới. Tôi nghe nói Luật Đất đai mới có hiệu lực nhưng không biết trường hợp của gia đình tôi sẽ được bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo quy định cũ hay mới. Liệu có được bồi thường thỏa đáng không?”
Trả lời
Khái niệm và đối tượng chịu tác động của việc Nhà nước thu hồi đất
Nhà nước thu hồi đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người sử dụng đất hoặc thu lại đất của người đang sử dụng đất hoặc thu lại đất đang được Nhà nước giao quản lý. Việc này được quy định cụ thể trong khuôn khổ pháp luật về đất đai của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đảm bảo quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước trong vai trò đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai
[1]. Các đối tượng áp dụng các quy định này bao gồm cơ quan nhà nước, người sử dụng đất và các đối tượng khác có liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất đai [2]. Người sử dụng đất có thể là cá nhân, hộ gia đình hoặc các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, hoặc công nhận quyền sử dụng đất.Quy định chuyển tiếp về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Đối với trường hợp của gia đình chị ở huyện Ba Vì, Hà Nội, vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất sẽ tuân theo các quy định chuyển tiếp của Luật Đất đai sửa đổi 2025. Cụ thể, nếu trường hợp đã có quyết định thu hồi đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành nhưng chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì việc này sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai sửa đổi 2025
[3]. Điều này có nghĩa là quyền lợi của gia đình chị có thể được xem xét dựa trên các quy định mới có lợi hơn (nếu có).Ngược lại, nếu trước ngày Luật Đất đai sửa đổi 2025 có hiệu lực thi hành, cơ quan nhà nước đã có cả quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng chưa thực hiện, thì phương án đã phê duyệt đó sẽ tiếp tục được thực hiện. Tuy nhiên, việc xử lý chi trả bồi thường chậm sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm Nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất
[3]. Chị cần nắm rõ thời điểm ban hành các quyết định này để xác định được quy định áp dụng cho trường hợp của mình. Để đảm bảo quyền lợi tốt nhất, gia đình chị nên làm việc với cơ quan chức năng địa phương để hiểu rõ hơn về lộ trình và các quy định cụ thể áp dụng.