Nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học và hành lang bảo vệ
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất ven sông, dự định mở rộng khu nuôi trồng thủy sản. Gần đây, tôi nghe nói khu vực sông này có nhiều loài chim quý hiếm và cá đặc trưng. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến kế hoạch của tôi không, đặc biệt là nếu sông được coi là 'nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học' thì tôi có phải tuân thủ quy định gì đặc biệt không?”
Trả lời
Khái niệm "Nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học"
Theo quy định pháp luật hiện hành, nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học được hiểu là nguồn nước gắn liền với môi trường sống thường xuyên hoặc theo mùa của các loài động, thực vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Việc xác định một nguồn nước có thuộc diện này hay không sẽ dựa trên các đánh giá khoa học và danh mục loài đã được quy định.
Hành lang bảo vệ nguồn nước và các quy định liên quan
Khi một nguồn nước được xác định là có giá trị cao về đa dạng sinh học, nó sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định về lập, quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước theo Nghị định số 43/2015/NĐ-CP
[1]. Các quy định này áp dụng cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình có liên quan đến việc lập, quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước và hoạt động trong phạm vi hành lang này [2].Mục đích chính của việc thiết lập hành lang bảo vệ là để thực hiện các chức năng quan trọng, trong đó có việc bảo vệ, bảo tồn và phát triển hệ sinh thái thủy sinh, các loài động, thực vật tự nhiên ven nguồn nước
[3]. Điều này có nghĩa là nếu khu vực sông gần đất nhà anh Hùng được xác định là nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học, thì sẽ có những quy định nghiêm ngặt hơn về các hoạt động được phép thực hiện trong hành lang bảo vệ.Ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản
Việc mở rộng khu nuôi trồng thủy sản của anh Hùng có thể bị ảnh hưởng bởi các quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước. Các hoạt động trong hành lang này phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm yêu cầu bảo vệ nguồn nước, đồng thời hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan
[4]. Các quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các quy hoạch chuyên ngành khác cũng phải bảo đảm việc duy trì, phát triển các chức năng của hành lang bảo vệ nguồn nước đã được phê duyệt [4].Do đó, anh Hùng cần liên hệ với cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường tại địa phương (ví dụ: Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM hoặc Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cần Giờ) để xác định xem khu vực sông gần đất của mình có nằm trong diện "nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học" và đã có hành lang bảo vệ nguồn nước được thiết lập hay chưa. Từ đó, anh sẽ được hướng dẫn cụ thể về các quy định, giới hạn hoạt động nuôi trồng thủy sản để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường.