Nghi lễ đối ngoại cho các sự kiện kỷ niệm
“Tôi là cán bộ văn phòng Sở Ngoại vụ TP.HCM. Sắp tới, thành phố có kế hoạch tổ chức kỷ niệm 10 năm (năm tròn) thiết lập quan hệ ngoại giao với một thành phố của Nhật Bản, và cũng có một sự kiện kỷ niệm 7 năm (năm khác) hợp tác hữu nghị với một tỉnh của Hàn Quốc. Tôi đang băn khoăn không biết theo Nghị định 18/2022/NĐ-CP, liệu các nghi lễ đối ngoại cho hai sự kiện này có khác nhau về quy mô, cách thức tổ chức hay không, đặc biệt là khi một bên là 'năm tròn' và một bên là 'năm khác'?”
Trả lời
Khái niệm "Năm tròn" và "Năm khác" trong thực tiễn
Trong thực tiễn đối ngoại và tổ chức sự kiện, các thuật ngữ "năm tròn" (ví dụ: 5, 10, 20, 25, 50 năm) và "năm khác" (các mốc kỷ niệm không phải năm tròn như 7, 12, 18 năm) thường được sử dụng để phân biệt mức độ quan trọng hoặc quy mô dự kiến của một sự kiện kỷ niệm. Các "năm tròn" thường được coi là các mốc quan trọng hơn, có thể được tổ chức với quy mô lớn hơn, trang trọng hơn để đánh dấu một chặng đường đáng nhớ.
Nghị định 18/2022/NĐ-CP và sự phân biệt "Năm tròn", "Năm khác"
Theo các quy định hiện hành, đặc biệt là Nghị định số 18/2022/NĐ-CP Về nghi lễ đối ngoại, không có điều khoản nào trực tiếp định nghĩa hay phân biệt cụ thể về nghi lễ đối ngoại dựa trên việc sự kiện đó là "năm tròn" hay "năm khác". Nghị định này tập trung quy định về nghi lễ đối ngoại cho các hoạt động như đón, tiếp các đoàn khách cấp cao nước ngoài, tiễn, đón Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đi công tác nước ngoài, và nghi lễ dành cho Trưởng cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam
[1]. Đối tượng áp dụng của Nghị định bao gồm các cơ quan Đảng và Nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang, các tổ chức, cá nhân có liên quan khi thực hiện nghi lễ đối ngoại [2].Nguyên tắc áp dụng nghi lễ đối ngoại cho sự kiện kỷ niệm
Mặc dù không phân biệt "năm tròn" hay "năm khác", việc tổ chức nghi lễ đối ngoại cho các sự kiện kỷ niệm như thiết lập quan hệ ngoại giao hay hợp tác hữu nghị vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc chung của Nghị định 18/2022/NĐ-CP. Các nguyên tắc này bao gồm việc tuân thủ pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế, phục vụ yêu cầu chính trị, đối ngoại, và thực hiện trên cơ sở đối đẳng, có đi có lại
[3].Do đó, quy mô và cách thức tổ chức nghi lễ đối ngoại cho sự kiện kỷ niệm 10 năm hay 7 năm sẽ phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố sau:
* Cấp độ và danh nghĩa của đoàn khách quốc tế tham dự: Nếu sự kiện kỷ niệm có sự tham dự của các đoàn khách cấp cao (ví dụ: Nguyên thủ quốc gia, Người đứng đầu Chính phủ, Bộ trưởng), các quy định về đón tiếp khách cấp cao sẽ được áp dụng. * Tính chất và tầm quan trọng của sự kiện: Mặc dù luật không quy định, nhưng trong thực tiễn, một sự kiện kỷ niệm "năm tròn" thường được các cơ quan chủ trì đánh giá là có tầm quan trọng đặc biệt, từ đó có thể chủ động đề xuất và tổ chức với quy mô, nghi thức trang trọng hơn so với các "năm khác". * Thỏa thuận với đối tác nước ngoài: Việc thống nhất với phía đối tác về quy mô, hình thức kỷ niệm cũng là yếu tố quan trọng, đảm bảo nguyên tắc đối đẳng và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Linh hoạt trong tổ chức và trường hợp đặc biệt
Trong trường hợp cơ quan chủ trì (như Sở Ngoại vụ TP.HCM) mong muốn tổ chức một sự kiện kỷ niệm "năm tròn" với quy mô đặc biệt hơn (ví dụ: mời khách cấp cao hơn, tổ chức nghi thức long trọng hơn), có thể xem xét áp dụng quy định về "trường hợp đặc biệt". Theo Nghị định, cơ quan chủ trì có thể kiến nghị cấp có thẩm quyền quyết định việc tổ chức đón, tiếp các đối tượng khách khác trong trường hợp đặc biệt
[1], hoặc thực hiện theo đề án riêng đối với các trường hợp đặc biệt [3]. Điều này cho phép sự linh hoạt trong việc nâng tầm các nghi lễ cho các mốc kỷ niệm quan trọng, ngay cả khi Nghị định không trực tiếp quy định chi tiết cho "năm tròn" hay "năm khác".