Ngân sách Trung ương và Quản lý Dự án Đầu tư tại Thủ đô
“Tôi là kỹ sư xây dựng ở Hà Nội, hiện đang tham gia vào một dự án phát triển hạ tầng giao thông. Tôi nghe nói có những dự án lớn ở Thủ đô không cần dùng đến nguồn vốn từ ngân sách trung ương. Vậy xin hỏi, ngân sách trung ương cụ thể là gì và trong trường hợp nào thì các dự án tại Hà Nội có thể không sử dụng nguồn vốn này?”
Trả lời
Khái niệm Ngân sách Trung ương
Ngân sách trung ương là một phần quan trọng của ngân sách nhà nước, bao gồm các khoản thu ngân sách nhà nước được phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương. Điều này có nghĩa là các nguồn lực tài chính này do Chính phủ trung ương quản lý và chi tiêu cho các mục đích quốc gia như quốc phòng, an ninh, các dự án trọng điểm quốc gia, và hỗ trợ các địa phương. Việc lập, chấp hành, kiểm toán, quyết toán và giám sát ngân sách nhà nước nói chung, bao gồm cả ngân sách trung ương, được quy định chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và minh bạch
[1].Các dự án tại Thủ đô không sử dụng Ngân sách Trung ương
Anh K. đang băn khoăn về việc các dự án ở Hà Nội có thể không sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương. Theo quy định hiện hành, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư tại Thủ đô, có những trường hợp cụ thể mà dự án không sử dụng nguồn vốn này. Cụ thể, Luật Thủ đô sửa đổi 2025 quy định về thẩm quyền đầu tư, trong đó có đề cập đến các dự án đầu tư công, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) không sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương trên địa bàn Thành phố Hà Nội
[2].Các dự án này bao gồm:
* Dự án đường sắt đô thị, dự án đường sắt đô thị theo mô hình TOD không giới hạn tổng mức vốn đầu tư, kể cả trường hợp sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 02 vụ trở lên với quy mô từ 500 ha trở lên, di dân tái định cư từ 50.000 người trở lên. * Các dự án đầu tư công, dự án PPP khác không giới hạn tổng mức vốn đầu tư, trừ các dự án ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, hoặc các dự án sản xuất chất độc hại, chất nổ thuộc thẩm quyền của Thủ tướng
[2].Điều này cho thấy Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án này, cho phép Thành phố Hà Nội chủ động tìm kiếm và sử dụng các nguồn vốn khác (như vốn địa phương, vốn tư nhân, vốn vay) cho các dự án phát triển quan trọng của mình.
Liên quan đến việc sử dụng đất đai
Mặc dù không trực tiếp liên quan đến nguồn vốn, nhưng các dự án lớn như đường sắt đô thị hay các dự án phát triển hạ tầng khác thường liên quan đến việc sử dụng đất đai. Việc quản lý và sử dụng đất đai được quy định cụ thể, bao gồm chế độ sở hữu đất đai, quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, cũng như quyền và nghĩa vụ của công dân, người sử dụng đất đối với đất đai thuộc lãnh thổ Việt Nam
[3]. Do đó, dù dự án có sử dụng ngân sách trung ương hay không, việc triển khai vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về đất đai, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và hiệu quả sử dụng đất.