Ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt và phương án xử lý

Trả lời

Định nghĩa và ý nghĩa của Ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt

Ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt được hiểu là phần chênh lệch âm giữa dự báo thu và dự báo chi trong kỳ, cộng với phần chênh lệch giữa định mức tồn ngân quỹ nhà nước cuối kỳ và tồn ngân quỹ nhà nước đầu kỳ (nếu có). Việc nhận diện tình trạng này sớm là rất quan trọng để có các biện pháp điều chỉnh kịp thời, đảm bảo khả năng thanh toán của ngân sách nhà nước.

Nguyên tắc quản lý và các đối tượng liên quan

Việc quản lý ngân quỹ nhà nước phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Một trong những nguyên tắc cốt lõi là thực hiện quản lý ngân quỹ nhà nước tập trung, thống nhất trong toàn hệ thống Kho bạc Nhà nước. Đồng thời, phải đảm bảo tập trung nhanh mọi nguồn thu để đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu thanh toán, chi trả của ngân sách nhà nước và các đơn vị giao dịch tại Kho bạc Nhà nước theo quy định^[3]. Ngoài ra, quản lý ngân quỹ phải gắn kết với quản lý ngân sách nhà nước và quản lý nợ công, đảm bảo khả năng thanh toán các khoản nợ của Chính phủ^[3].

Các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện và bị tác động bởi các quy định này rất đa dạng, bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các đơn vị thuộc hệ thống Kho bạc Nhà nước; và các cơ quan, đơn vị, tổ chức kinh tế cùng cá nhân có liên quan đến công tác quản lý ngân quỹ nhà nước^[2]. Nghị định số 24/2016/NĐ-CP quy định chi tiết về các nguyên tắc, nghiệp vụ và quyền hạn của các bên liên quan trong việc quản lý ngân quỹ nhà nước^[1].

Biện pháp xử lý và phương án điều hành

Khi dự báo có tình trạng ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt, Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm xây dựng phương án điều hành ngân quỹ nhà nước quý, năm để trình Bộ Tài chính phê duyệt. Phương án này phải bao gồm dự kiến thu, dự kiến chi và xác định rõ nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi hoặc ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt trong quý, năm^[4].

Đặc biệt, phương án điều hành cần đề xuất các biện pháp xử lý khi có ngân quỹ nhà nước tạm thời thiếu hụt (nếu có). Kho bạc Nhà nước xây dựng phương án điều hành ngân quỹ nhà nước quý và trình Bộ Tài chính phê duyệt chậm nhất ngày 10 của tháng đầu quý. Đối với phương án điều hành ngân quỹ nhà nước năm, thời hạn trình là chậm nhất ngày 10 tháng 01 của năm thực hiện^[4]. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lập kế hoạch và dự báo tài chính một cách chủ động để tránh các rủi ro phát sinh từ tình trạng thiếu hụt.