Mua lại nợ trong quản lý nợ công
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên cung cấp dịch vụ cho các dự án công. Gần đây, tôi nghe nói về việc 'mua lại nợ' trong quản lý nợ công. Tôi không rõ thuật ngữ này có ý nghĩa gì và liệu nó có liên quan đến việc giải quyết các khoản nợ mà nhà nước có thể còn nợ doanh nghiệp chúng tôi từ các hợp đồng đã thực hiện không, hay đây là một khái niệm khác?”
Trả lời
Khái niệm "Mua lại nợ" trong bối cảnh quản lý nợ công
Theo định nghĩa, mua lại nợ là việc thực hiện mua lại toàn bộ hoặc một phần số nợ của chủ thể đi vay hoặc chủ thể phát hành công cụ nợ. Trong bối cảnh quản lý nợ công theo Nghị định số 94/2018/NĐ-CP, thuật ngữ này thường được hiểu là việc Chính phủ hoặc các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện mua lại chính các khoản nợ mà mình đã phát hành (ví dụ: trái phiếu chính phủ) trên thị trường. Đây là một nghiệp vụ tài chính nhằm cơ cấu lại danh mục nợ, điều chỉnh kỳ hạn nợ, giảm chi phí vay hoặc giảm rủi ro liên quan đến nợ công.
Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị định về quản lý nợ công
Nghị định số 94/2018/NĐ-CP quy định về nghiệp vụ quản lý nợ công, bao gồm các chỉ tiêu an toàn nợ công, xây dựng kế hoạch vay trả nợ, quản lý rủi ro đối với danh mục nợ công và báo cáo thông tin về nợ công
[1]. Các đối tượng áp dụng của Nghị định này là Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trong công tác quản lý nợ công [2].Do đó, khái niệm mua lại nợ được đề cập trong văn bản này chủ yếu liên quan đến các nghiệp vụ của Nhà nước trong việc quản lý các khoản nợ của chính mình (nợ công), chứ không trực tiếp liên quan đến việc giải quyết các khoản công nợ phát sinh từ hợp đồng cung cấp dịch vụ giữa doanh nghiệp của bạn với các dự án công. Các khoản nợ này thường được giải quyết theo các quy định về hợp đồng kinh tế, thanh toán ngân sách nhà nước hoặc các quy định pháp luật chuyên ngành khác.
Mục đích và tầm quan trọng của quản lý nợ công
Việc mua lại nợ là một phần trong tổng thể các nghiệp vụ quản lý nợ công nhằm đảm bảo các chỉ tiêu an toàn nợ công được duy trì trong giới hạn cho phép. Các chỉ tiêu này bao gồm nợ công so với tổng sản phẩm quốc nội, nợ của Chính phủ so với tổng sản phẩm quốc nội, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với tổng thu ngân sách nhà nước hằng năm, v.v.
[3]. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo sự bền vững của nền tài chính quốc gia và ổn định kinh tế vĩ mô. Các hoạt động này mang tính vĩ mô và không tác động trực tiếp đến việc thanh toán các khoản nợ cụ thể giữa cơ quan nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong các giao dịch thương mại thông thường.