Miễn trách nhiệm kỷ luật trong tình thế cấp thiết
“Tôi là cán bộ địa chính ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Vừa rồi có một vụ cháy nhỏ ở kho lưu trữ tài liệu của xã, tôi thấy nguy hiểm quá nên đã phá khóa cửa để dùng bình chữa cháy dập lửa kịp thời. Giờ thì đám cháy được dập rồi nhưng tôi lại bị xem xét kỷ luật vì tội làm hư hỏng tài sản công. Liệu hành động của tôi có được xem là tình thế cấp thiết không, và tôi có được miễn trách nhiệm không?”
Trả lời
Khái niệm Tình thế cấp thiết
Tình thế cấp thiết được hiểu là tình thế của cá nhân, tổ chức vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa. Đây là một nguyên tắc pháp lý quan trọng, cho phép một hành vi gây thiệt hại được coi là hợp pháp nếu nó nhằm mục đích ngăn chặn một thiệt hại lớn hơn, nguy hiểm hơn.
Áp dụng Tình thế cấp thiết trong trường hợp của Anh T.V.K
Dựa trên mô tả của Anh T.V.K, hành động phá khóa cửa kho để dập tắt đám cháy có thể được xem xét là hành vi trong tình thế cấp thiết. Các yếu tố cần xem xét bao gồm:
Miễn trách nhiệm kỷ luật
Theo quy định của pháp luật hiện hành, cán bộ, công chức, viên chức có thể được miễn trách nhiệm kỷ luật nếu vi phạm trong tình thế cấp thiết. Cụ thể, Điều 4 của Nghị định số 112/2020/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức quy định rằng: "Được cấp có thẩm quyền xác nhận vi phạm trong tình thế cấp thiết, do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự khi thi hành công vụ."
[3]Điều này có nghĩa là, nếu cấp có thẩm quyền (ví dụ: cơ quan quản lý trực tiếp của Anh T.V.K hoặc cơ quan có thẩm quyền cao hơn) xác nhận rằng hành vi phá khóa của Anh T.V.K là trong tình thế cấp thiết nhằm ngăn chặn một thiệt hại lớn hơn, thì Anh T.V.K sẽ được miễn trách nhiệm kỷ luật. Việc xác nhận này cần dựa trên việc đánh giá đầy đủ các yếu tố khách quan của sự việc.
Các nguyên tắc pháp lý chung, được hình thành và phát triển qua các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị quyết của Quốc hội
[1], luôn hướng đến việc bảo vệ lợi ích chung và cho phép những hành động cần thiết để ngăn chặn thiệt hại nghiêm trọng. Ngay cả trong các hoạt động hành chính cụ thể, như những hướng dẫn từ các cơ quan chuyên ngành như Tổng cục Hải quan [2], cũng phải tuân thủ các nguyên tắc pháp lý cơ bản này.