Mất cân bằng giới tính khi sinh
“Cháu là chị H.T.L ở huyện Trùng Khánh, Cao Bằng. Vợ chồng cháu mới có một bé gái, nhưng bên nội mong có cháu đích tôn nên cứ giục cháu sinh thêm. Cháu nghe nói giờ Nhà nước cấm chọn giới tính khi sinh để tránh mất cân bằng giới tính. Cháu muốn hỏi, pháp luật quy định cụ thể thế nào về việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, và nếu cháu cứ sinh nhiều thì có bị phạt gì không ạ?”
Trả lời
Khái quát về mất cân bằng giới tính khi sinh và chính sách Nhà nước
Chào chị H.T.L, vấn đề chị quan tâm về mất cân bằng giới tính khi sinh là một vấn đề được pháp luật Việt Nam chú trọng giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Thuật ngữ này được hiểu là khi tỷ số giới tính khi sinh nằm ngoài khoảng cân bằng tự nhiên. Nhà nước có chính sách dân số nhằm duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu tình trạng này
[3]. Điều này được cụ thể hóa trong các văn bản pháp luật về dân số.Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính
Mục tiêu giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là một trong các nội dung mà pháp luật Việt Nam quy định. Cụ thể, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013 (số 44/2013/QH13) đã có quy định về việc "truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh..."
[1]. Đây là một phần trong phạm vi điều chỉnh của Luật, thể hiện tầm quan trọng của việc này trong chính sách chung của Nhà nước.Nguyên tắc và trách nhiệm trong công tác dân số
Để thực hiện công tác dân số nói chung và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh nói riêng, pháp luật quy định một số nguyên tắc cơ bản. Công tác dân số phải đảm bảo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, nó cũng đề cao sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[2]. Chính sách dân số và phát triển là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và huy động xã hội thực hiện chính sách dân số [3].Về việc sinh thêm con và các quy định liên quan
Hiện nay, pháp luật Việt Nam không có quy định xử phạt việc sinh con thứ ba trở lên đối với các cặp vợ chồng. Tuy nhiên, các chính sách của Nhà nước luôn khuyến khích mỗi cặp vợ chồng nên có hai con để có điều kiện nuôi dạy tốt, góp phần ổn định dân số. Việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức (như chẩn đoán, phá thai để lựa chọn giới tính) là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự tùy mức độ vi phạm. Chị và gia đình nên tìm hiểu kỹ về các quy định pháp luật hiện hành và cân nhắc về việc sinh con để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và sự phát triển tốt nhất cho các con.