Kiểm dịch thực vật và các loại dịch hại cần kiểm soát
“Tôi là Anh N.V.T, một nông dân ở Đà Lạt, Lâm Đồng, chuyên trồng hoa lan xuất khẩu. Gần đây, tôi có nhập một lô giống hoa lan quý từ Thái Lan về. Khi làm thủ tục tại cửa khẩu, cán bộ kiểm dịch thông báo có khả năng lô hàng của tôi chứa 'đối tượng kiểm dịch thực vật' và yêu cầu phải xử lý. Tôi không hiểu rõ 'đối tượng kiểm dịch thực vật' là gì và trách nhiệm cụ thể của tôi trong trường hợp này như thế nào, mong được tư vấn.”
Trả lời
1. "Đối tượng kiểm dịch thực vật" là gì?
Theo quy định pháp luật về kiểm dịch thực vật, đối tượng kiểm dịch thực vật (còn gọi là dịch hại kiểm dịch thực vật) là những loài dịch hại có nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến tài nguyên thực vật. Đặc điểm của chúng là có thể chưa xuất hiện trong một vùng hoặc đã xuất hiện nhưng phân bố hẹp, và do đó, cần phải được kiểm soát chính thức để ngăn chặn sự lây lan
[1].Trong trường hợp của Anh N.V.T, lô giống hoa lan nhập khẩu của anh có thể mang theo một loại sâu bệnh, côn trùng hoặc vi sinh vật mà Việt Nam chưa có hoặc có nhưng ở mức độ hạn chế, và nếu chúng lây lan có thể gây thiệt hại lớn cho ngành trồng hoa hoặc nông nghiệp nói chung.
2. Phạm vi và đối tượng áp dụng của kiểm dịch thực vật
Quy định về kiểm dịch thực vật áp dụng rất rộng rãi, bao gồm các hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, quá cảnh và cả kiểm dịch thực vật nội địa. Mục đích là để xử lý các vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật
[1].Các quy định này áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có các hoạt động liên quan đến kiểm dịch thực vật trên lãnh thổ Việt Nam
[2]. Do đó, việc anh N.V.T nhập khẩu giống hoa lan từ nước ngoài sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của các quy định này.3. Trách nhiệm của chủ vật thể (Anh N.V.T)
Với tư cách là chủ của lô hàng giống hoa lan, anh N.V.T có những trách nhiệm pháp lý cụ thể sau đây:
* Theo dõi và phòng trừ dịch hại: Anh phải thực hiện việc theo dõi, phòng trừ sinh vật gây hại, và xử lý các vật thể nhiễm dịch hoặc không đủ tiêu chuẩn nhập khẩu theo quy định về kiểm dịch thực vật
[3]. * Tuân thủ quyết định xử lý: Nếu cơ quan kiểm dịch thực vật yêu cầu xử lý vật thể nhiễm dịch, anh N.V.T phải thực hiện theo quyết định đó [3]. Điều này có thể bao gồm việc xông hơi, khử trùng, tiêu hủy hoặc các biện pháp khác để loại bỏ dịch hại. * Theo dõi tình hình sinh vật gây hại: Anh cần thường xuyên theo dõi tình hình sinh vật gây hại đối với tài nguyên thực vật của mình hoặc do mình trực tiếp quản lý. Đặc biệt, đối với vật thể nhập khẩu, việc theo dõi phải tuân theo yêu cầu và hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về bảo vệ và kiểm dịch thực vật [3].4. Vai trò của cơ quan kiểm dịch thực vật
Cơ quan kiểm dịch thực vật có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát và chứng nhận việc thực hiện các biện pháp theo dõi, phòng trừ và xử lý vật thể. Họ cũng trực tiếp xử lý vật thể nhiễm dịch trong những trường hợp khẩn cấp mà chủ vật thể không có khả năng thực hiện
[4]. Đồng thời, cơ quan này sẽ thực hiện việc kiểm dịch vật thể và cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nếu lô hàng đạt yêu cầu [4].