Khu bảo tồn loài, sinh cảnh
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây, tôi nghe nói khu rừng cạnh đất nhà tôi sắp được quy hoạch thành 'khu bảo tồn loài, sinh cảnh'. Tôi không rõ cái này là gì và liệu có ảnh hưởng đến việc canh tác, chăn nuôi của gia đình tôi không? Liệu tôi có phải di dời hay bị hạn chế gì không?”
Trả lời
Khu bảo tồn loài, sinh cảnh là gì?
Thưa Anh N.V.A, Khu bảo tồn loài, sinh cảnh là một loại hình rừng đặc dụng được quy định tại Nghị định số 117/2010/NĐ-CP về tổ chức và quản lý hệ thống rừng đặc dụng
[1]. Đây là những khu vực có hệ sinh thái rừng hoặc có cả hệ sinh thái đất ngập nước, hệ sinh thái biển, ngoài các chức năng chung của rừng đặc dụng, được xác lập chủ yếu để bảo tồn bền vững các loài sinh vật nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật Việt Nam và các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.Mục đích và tiêu chí xác lập
Mục đích chính của việc thành lập khu bảo tồn loài, sinh cảnh là để bảo vệ các loài sinh vật có giá trị đặc biệt. Theo quy định, một khu vực được xác lập là khu bảo tồn loài - sinh cảnh khi đáp ứng các tiêu chí sau
[2]: * Có ít nhất 01 loài sinh vật đặc hữu hoặc loài nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật. * Phải đảm bảo các điều kiện sinh sống, thức ăn, sinh sản… để bảo tồn bền vững các loài sinh vật đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm. * Có diện tích liền vùng đáp ứng yêu cầu bảo tồn bền vững của các loài sinh vật đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm.Như vậy, việc quy hoạch khu rừng cạnh nhà anh thành khu bảo tồn loài, sinh cảnh là nhằm bảo vệ những loài động, thực vật quý hiếm đang sinh sống tại đó, đảm bảo môi trường sống của chúng được duy trì ổn định.
Ảnh hưởng đến hoạt động của người dân
Việc khu vực gần đất nhà anh được quy hoạch thành khu bảo tồn loài, sinh cảnh chắc chắn sẽ có những ảnh hưởng nhất định đến các hoạt động canh tác, chăn nuôi của gia đình anh. Nghị định số 117/2010/NĐ-CP áp dụng đối với cả cơ quan nhà nước, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động liên quan đến việc tổ chức và quản lý hệ thống rừng đặc dụng
[3].Mặc dù Nghị định này không nêu chi tiết các hoạt động bị cấm hoặc hạn chế cụ thể đối với người dân sinh sống gần khu bảo tồn, nhưng với mục tiêu bảo tồn nghiêm ngặt, các hoạt động có khả năng gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, môi trường sống của các loài được bảo vệ sẽ bị hạn chế hoặc cấm. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng diện tích canh tác, sử dụng hóa chất nông nghiệp, khai thác tài nguyên rừng, săn bắt, chăn thả gia súc trong khu vực bảo tồn hoặc vùng đệm của nó.
Trong một số trường hợp, nếu đất của gia đình anh nằm trong vùng lõi hoặc vùng đệm có quy định nghiêm ngặt, có thể sẽ có các chính sách hỗ trợ di dời hoặc chuyển đổi sinh kế để đảm bảo mục tiêu bảo tồn. Anh nên liên hệ với chính quyền địa phương, đặc biệt là cơ quan quản lý lâm nghiệp hoặc ban quản lý khu bảo tồn (nếu đã thành lập) để nắm rõ các quy định cụ thể, ranh giới quy hoạch và các chính sách hỗ trợ liên quan đến khu vực của mình.