Khoáng sản và quyền sở hữu theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Vài tháng trước, khi đào móng xây nhà, gia đình tôi bất ngờ phát hiện một mạch đá có vẻ như là khoáng sản quý. Nhiều người xung quanh bảo của nhà tôi thì tôi được khai thác, nhưng tôi lại nghe nói khoáng sản là của Nhà nước. Tôi không biết phải làm sao cho đúng pháp luật, rất lo lắng.”
Trả lời
Khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước quản lý
Theo quy định của pháp luật, khoáng sản được hiểu là tài nguyên trong lòng đất, trên mặt đất dưới dạng những tích tụ tự nhiên khoáng vật, khoáng chất có ích ở thể rắn, thể lỏng, thể khí, hiện tại hoặc sau này có thể được khai thác. Đặc biệt, khoáng vật, khoáng chất ở bãi thải của mỏ mà sau này có thể được khai thác lại, cũng được xem là khoáng sản. Điều này có nghĩa là bất kỳ vật chất nào có giá trị kinh tế tiềm năng từ lòng đất đều được xếp vào loại khoáng sản.
Về quyền sở hữu, tài nguyên khoáng sản trong phạm vi đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý
[1]. Điều này có nghĩa là dù gia đình bạn phát hiện ra mạch đá quý trên đất của mình, quyền sở hữu đối với khoáng sản đó vẫn thuộc về Nhà nước, không phải của cá nhân hay hộ gia đình.Trách nhiệm và quyền lợi khi phát hiện khoáng sản
Khi phát hiện khoáng sản, bạn cần thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được hướng dẫn xử lý đúng quy định. Việc tự ý khai thác khoáng sản khi chưa được cấp phép là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý nghiêm. Các hoạt động khai thác tài nguyên này có thể đóng góp vào thu ngân sách Nhà nước
[2], bao gồm các khoản thu từ phí, lệ phí, hoặc từ hoạt động kinh tế của Nhà nước.Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
[3]. Việc tuân thủ quy định về khai thác khoáng sản sẽ đảm bảo quyền lợi chung và phát triển bền vững cho cộng đồng.