Khoảng cách số và chính sách hỗ trợ chuyển đổi số
“Tôi là chị M., chủ một hộ kinh doanh nông sản ở vùng cao Hà Giang. Gần đây, chính quyền địa phương khuyến khích chúng tôi bán hàng online, nhưng tôi không có máy tính, internet thì chập chờn, và cũng không biết dùng các ứng dụng. Tôi lo lắng nếu không theo kịp thì sẽ mất hết khách hàng. Liệu có chính sách nào hỗ trợ cho những người như tôi không?”
Trả lời
Hiểu về khoảng cách số trong bối cảnh của chị M.
Trường hợp của chị M. chính là một ví dụ điển hình về khoảng cách số. Theo quy định, khoảng cách số được hiểu là sự chênh lệch về điều kiện, khả năng sử dụng máy tính và cơ sở hạ tầng thông tin để truy nhập các nguồn thông tin, tri thức. Tình trạng thiếu thiết bị, đường truyền internet không ổn định và hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin như chị đang gặp phải là những rào cản lớn, khiến chị khó tiếp cận và tận dụng lợi ích của nền kinh tế số.
Các quy định pháp luật và chính sách hỗ trợ liên quan
Nhà nước ta đã và đang có nhiều chính sách để thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy chuyển đổi số, đặc biệt là tại các vùng khó khăn và cho các đối tượng yếu thế.
Luật Công nghệ thông tin 2006 là văn bản pháp lý nền tảng, quy định về hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, cũng như các biện pháp bảo đảm cho hoạt động này
[1]. Luật này áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam, bao gồm cả hộ kinh doanh của chị M. [2]. Điều này cho thấy Nhà nước đã sớm nhận diện tầm quan trọng của công nghệ thông tin và vai trò của người dân trong quá trình này.Đặc biệt, Luật Chuyển đổi số 2025 (dù là văn bản mới) đã có những quy định cụ thể hơn nhằm giải quyết vấn đề khoảng cách số. Điều 9 của Luật này quy định về Chính sách của Nhà nước về chuyển đổi số, trong đó nhấn mạnh nhiều điểm quan trọng có thể hỗ trợ trực tiếp cho chị M. và những người có hoàn cảnh tương tự
[3]:* Phát triển hạ tầng chuyển đổi số: Nhà nước cam kết phát triển hạ tầng thống nhất, an toàn, tin cậy và có khả năng mở rộng, đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ và cung cấp dịch vụ số. Điều này có nghĩa là trong tương lai, đường truyền internet ở Hà Giang sẽ được cải thiện, giúp chị M. có điều kiện tốt hơn để kết nối mạng. * Khuyến khích phát triển và sử dụng nền tảng số: Chính sách này khuyến khích phát triển và sử dụng nền tảng số dùng chung, nền tảng số mở và các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số. Mục tiêu là bảo đảm khả năng tiếp cận và thụ hưởng bình đẳng trong chuyển đổi số, đặc biệt trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa, lao động, việc làm và an sinh xã hội. Điều này có thể bao gồm các chương trình đào tạo kỹ năng số cơ bản và cung cấp các nền tảng dễ sử dụng cho người dân. * Thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi số: Luật ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như doanh nghiệp hoạt động tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Hộ kinh doanh của chị M. hoàn toàn thuộc đối tượng được ưu tiên hỗ trợ này. Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm đào tạo, tư vấn, hoặc thậm chí là hỗ trợ về thiết bị, chi phí sử dụng nền tảng số.
Chị M. nên làm gì?
Để tận dụng các chính sách này, chị M. nên chủ động liên hệ với chính quyền địa phương (Ủy ban nhân dân xã/huyện, phòng kinh tế, phòng công thương) để tìm hiểu về các chương trình, dự án hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh tại vùng khó khăn. Rất có thể sẽ có các lớp tập huấn về kỹ năng số cơ bản, hướng dẫn sử dụng các nền tảng bán hàng online, hoặc các chương trình hỗ trợ tiếp cận internet và thiết bị công nghệ thông tin. Việc tham gia vào các chương trình này không chỉ giúp chị M. vượt qua khoảng cách số mà còn mở ra cơ hội mới cho việc kinh doanh nông sản của mình.