Khai thác và sử dụng tài nguyên nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại nuôi tôm ở Cà Mau. Gần đây, tôi muốn mở rộng quy mô sản xuất và cần bơm thêm nước từ sông vào các ao nuôi. Tôi nghe nói việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước cần phải có giấy phép và đóng tiền, không biết có đúng không và quy định cụ thể như thế nào ạ? Tôi lo lắng nếu làm sai sẽ bị phạt.”
Trả lời
Hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước của anh N.V.T để phục vụ nuôi tôm là một hoạt động thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về tài nguyên nước tại Việt Nam. Theo quy định, khai thác, sử dụng tài nguyên nước được hiểu là các hoạt động tận dụng tiềm năng, giá trị của tài nguyên nước nhằm phục vụ dân sinh, phát triển kinh tế - xã hội, môi trường, và các mục đích khác như bảo tồn hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng, giá trị văn hóa, đa dạng sinh học.
Quy định chung về khai thác, sử dụng tài nguyên nước
Luật Tài nguyên nước sửa đổi 2025 quy định rõ ràng về quản lý, bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên lãnh thổ Việt Nam
[1]. Nhà nước cũng có các chính sách ưu tiên đầu tư tìm kiếm, thăm dò, khai thác nguồn nước, đặc biệt là cho sinh hoạt và sản xuất ở các vùng khó khăn, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh việc quản lý phải đảm bảo an ninh nguồn nước và sử dụng công bằng, hợp lý [2], [3]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động khai thác phải tuân thủ các nguyên tắc chung và quy định cụ thể của pháp luật.Nghĩa vụ tài chính khi khai thác tài nguyên nước
Đối với trường hợp của anh, việc khai thác tài nguyên nước để nuôi trồng thủy sản (nuôi tôm) có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, theo Nghị định số 82/2017/NĐ-CP, việc cấp quyền khai thác tài nguyên nước sẽ phải chịu một khoản tiền. Giá tính tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước đối với các trường hợp không phải sản xuất thủy điện sẽ dựa trên giá tính thuế tài nguyên nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (trong trường hợp của anh là UBND tỉnh Cà Mau) ban hành, phù hợp với khung giá của Bộ Tài chính
[4]. Nếu chưa có giá tính thuế cụ thể, Sở Tài chính sẽ chủ trì phối hợp với các sở, cục liên quan để tham mưu UBND cấp tỉnh ban hành.Các bước cần thực hiện
Để mở rộng trang trại và bơm thêm nước từ sông, anh N.V.T cần tìm hiểu kỹ các quy định về cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước tại địa phương (Cà Mau). Thông thường, anh sẽ cần nộp hồ sơ xin cấp phép tại cơ quan quản lý tài nguyên nước cấp tỉnh hoặc cấp huyện, tùy thuộc vào quy mô và lưu lượng khai thác. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp anh tránh bị xử phạt mà còn đảm bảo hoạt động sản xuất bền vững, góp phần bảo vệ nguồn nước chung.