Khái niệm và nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ quốc phòng ở một phường biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn. Gần đây, có một số diễn biến phức tạp ở khu vực lân cận, khiến chúng tôi phải chuẩn bị các phương án ứng phó. Tôi đang băn khoăn không biết **tình trạng khẩn cấp về quốc phòng** được hiểu như thế nào và khi đó, nhiệm vụ của địa phương chúng tôi sẽ ra sao, đặc biệt là trong việc huy động nguồn lực và phòng thủ dân sự? Liệu nó có khác nhiều so với tình trạng chiến tranh không?”
Trả lời
Khái niệm "Tình trạng khẩn cấp về quốc phòng"
Tình trạng khẩn cấp về quốc phòng được định nghĩa là trạng thái xã hội của đất nước khi có nguy cơ trực tiếp bị xâm lược hoặc đã xảy ra hành vi xâm lược hoặc bạo loạn có vũ trang nhưng chưa đến mức tuyên bố tình trạng chiến tranh. Đây là một cấp độ ứng phó nghiêm trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị và hành động quyết liệt từ các cấp chính quyền và toàn dân, nhưng vẫn khác biệt với tình trạng chiến tranh toàn diện.
Nhiệm vụ của địa phương trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng
Trong bối cảnh có nguy cơ về quốc phòng, các cấp chính quyền địa phương, bao gồm Ủy ban nhân dân cấp phường, có vai trò và trách nhiệm rất quan trọng. Cụ thể, theo quy định về nhiệm vụ quốc phòng trên địa bàn phường, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Ủy ban nhân dân quận, thị xã (và tương ứng là phường) có trách nhiệm chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sau
[3]:* Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng theo quy định của pháp luật và các nhiệm vụ do cấp có thẩm quyền giao. * Tổ chức thực hiện xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân; xây dựng thực lực, tiềm lực quốc phòng; xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc toàn diện. * Tổ chức thực hiện việc xây dựng, huấn luyện, hoạt động, bảo đảm chế độ, chính sách đối với lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ tại địa phương. * Chủ trì hoặc phối hợp xây dựng, quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng, khu quân sự. Đặc biệt, thực hiện các biện pháp phòng thủ dân sự; chính sách hậu phương quân đội; và chi viện nhân lực, vật lực, tài chính cho lực lượng vũ trang nhân dân hoạt động trên địa bàn làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp.
Điều này có nghĩa là, khi có tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, địa phương của Anh N.V.H sẽ phải chủ động triển khai các biện pháp phòng thủ, chuẩn bị lực lượng, và sẵn sàng huy động các nguồn lực cần thiết để hỗ trợ lực lượng vũ trang và bảo vệ địa bàn.
Phân biệt với tình trạng chiến tranh
Điểm khác biệt cốt lõi giữa tình trạng khẩn cấp về quốc phòng và tình trạng chiến tranh nằm ở mức độ và phạm vi của hành động. Tình trạng khẩn cấp về quốc phòng là giai đoạn mà đất nước đối mặt với nguy cơ xâm lược hoặc bạo loạn có vũ trang nhưng *chưa đến mức tuyên bố tình trạng chiến tranh*. Điều này có nghĩa là các biện pháp ứng phó, dù nghiêm ngặt, vẫn mang tính chất phòng ngừa, chuẩn bị và đối phó cục bộ, chưa phải là cuộc chiến tranh toàn diện. Các quyết sách về quốc phòng trong giai đoạn này vẫn nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành và các nghị quyết của Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền
[1], [2]. Khi tình trạng chiến tranh được tuyên bố, toàn bộ hoạt động của đất nước sẽ chuyển sang chế độ thời chiến với những quy định và biện pháp đặc biệt, rộng khắp hơn rất nhiều.