Khái niệm và Chính sách đối với Dân tộc đa số
“Chào luật sư, tôi là A Páo, trưởng bản ở xã Mường Lát, Thanh Hóa. Bản tôi chủ yếu là người Mông, số lượng cũng đông lắm. Gần đây tôi nghe nói về 'dân tộc đa số' trong mấy cuộc họp về chính sách phát triển. Tôi thắc mắc không biết 'dân tộc đa số' là gì và liệu dân tộc Mông ở bản tôi có được coi là dân tộc đa số không, để xem có chính sách gì khác biệt không?”
Trả lời
Định nghĩa Dân tộc đa số
Theo quy định hiện hành, dân tộc đa số được hiểu là dân tộc có số dân chiếm trên 50% tổng dân số của cả nước, theo kết quả điều tra dân số quốc gia. Điều này có nghĩa là việc xác định một dân tộc là đa số hay thiểu số không dựa trên số lượng dân cư tại một địa phương hay một bản cụ thể như bản của Anh A Páo, mà phải dựa trên tổng số liệu trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam.
Cách thức xác định thành phần dân tộc
Việc xác định thành phần dân tộc được thực hiện theo quy định của pháp luật. Mỗi dân tộc có tên gọi riêng và được công nhận theo tiêu chí phù hợp với nguyện vọng của đồng bào dân tộc. Thành phần dân tộc do cơ quan có thẩm quyền quyết định và công bố theo quy định của pháp luật. Ủy ban Dân tộc có vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản triển khai thực hiện nội dung này
[3]. Do đó, việc xác định một dân tộc là đa số hay thiểu số là một quy trình pháp lý chặt chẽ dựa trên dữ liệu điều tra dân số cấp quốc gia.Chính sách chung đối với các dân tộc
Nghị định số 124/2025/NĐ-CP quy định các hoạt động về công tác dân tộc nhằm đảm bảo và thúc đẩy sự bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp nhau cùng phát triển, tôn trọng và giữ gìn bản sắc văn hóa của tất cả các dân tộc cùng chung sống trên lãnh thổ Việt Nam
[1]. Các nguyên tắc cơ bản của công tác dân tộc bao gồm việc thực hiện chính sách dân tộc theo nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển. Đặc biệt, chính sách còn đảm bảo phát triển toàn diện, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số [2].Điều này có nghĩa là, dù là dân tộc đa số hay dân tộc thiểu số, tất cả các dân tộc đều được hưởng sự bình đẳng và được Nhà nước quan tâm, tạo điều kiện để phát triển. Đối với các dân tộc thiểu số, Nhà nước có những chính sách ưu tiên, hỗ trợ đặc thù để thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao đời sống. Do đó, việc dân tộc Mông ở bản của Anh A Páo có đông người không ảnh hưởng đến việc dân tộc Mông được xác định là dân tộc thiểu số trên phạm vi toàn quốc và được hưởng các chính sách hỗ trợ dành cho dân tộc thiểu số.