Khái niệm và áp dụng 'Vì lợi ích chung' trong pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ phường ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Gần đây phường tôi đang triển khai một dự án thu hồi đất để mở rộng đường, nhưng có một số người dân thắc mắc về tính "vì lợi ích chung" của dự án. Tôi cũng hơi băn khoăn không biết định nghĩa chính xác và cách áp dụng cụm từ này trong công việc của mình, đặc biệt là khi đưa ra các quyết định liên quan đến dự án. Mong được tư vấn ạ.”
Trả lời
Khái niệm "Vì lợi ích chung" và ý nghĩa pháp lý
Khái niệm "vì lợi ích chung" được quy định rõ ràng trong Nghị định số 73/2023/NĐ-CP, là hành động vì lợi ích của quốc gia, dân tộc, cộng đồng, của ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị mà không vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, không có động cơ vụ lợi. Điều này nhấn mạnh tính công tâm, khách quan và phục vụ mục tiêu lớn hơn lợi ích riêng.
Áp dụng trong công tác cán bộ
Đối với cán bộ như Anh, việc hiểu và áp dụng nguyên tắc "vì lợi ích chung" là rất quan trọng. Nghị định 73/2023/NĐ-CP quy định rằng cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung phải được khuyến khích, bảo vệ
[1]. Điều này có nghĩa là khi Anh có những đề xuất đổi mới, sáng tạo nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, giải quyết vấn đề hiệu quả cho địa phương, cơ quan, đơn vị, miễn là những đề xuất đó vì lợi ích chung, đem lại giá trị thiết thực và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, thì sẽ được xem xét và bảo vệ [2]. Mục đích là để khuyến khích cán bộ cống hiến mà không lo ngại rủi ro cá nhân nếu hành động đó xuất phát từ động cơ trong sáng và vì mục tiêu chung."Vì lợi ích chung" trong thu hồi đất
Trong công tác thu hồi đất mà Anh đang băn khoăn, nguyên tắc "vì lợi ích chung" là một trong những nguyên tắc cốt lõi. Theo Điều 91 của Luật Đất đai (dự kiến 31/2025/QH15), việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định của pháp luật; vì lợi ích chung, sự phát triển bền vững, văn minh và hiện đại của cộng đồng, của địa phương
[3]. Điều này có nghĩa là mọi quyết định liên quan đến thu hồi đất phải hướng tới mục tiêu phát triển chung của xã hội, không được phép vì lợi ích của một nhóm người hay cá nhân nào, đồng thời phải quan tâm đến đối tượng chính sách xã hội và người trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Khi xem xét các dự án, Anh cần đảm bảo rằng dự án đó thực sự mang lại lợi ích cho cộng đồng, cho sự phát triển của địa phương, chứ không phải chỉ phục vụ lợi ích kinh tế của một số chủ đầu tư hay cá nhân.