Khái niệm Phí và các quy định liên quan
“Tôi là một chủ doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về tư vấn kế toán. Gần đây, khi đăng ký giấy phép kinh doanh bổ sung cho một dịch vụ mới, tôi phải nộp một khoản tiền mà cơ quan nhà nước gọi là 'phí'. Tôi không rõ 'phí' này có phải là thuế không, và tại sao tôi phải nộp nó? Liệu có phải mọi khoản thu của nhà nước đều là 'phí' không?”
Trả lời
Phí là gì và bản chất của Phí
Phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả nhằm cơ bản bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ công. Khoản phí này được quy định cụ thể trong Danh mục phí ban hành kèm theo các Luật chuyên ngành.
Như trường hợp của chị, khoản tiền chị phải nộp khi đăng ký giấy phép kinh doanh bổ sung chính là một loại phí dịch vụ công. Nó không phải là thuế, mà là khoản thu để bù đắp chi phí hành chính và vận hành cho việc cung cấp dịch vụ công cụ thể đó, ví dụ như xử lý hồ sơ, cấp phép. Mục đích chính của phí là đảm bảo hoạt động cung cấp dịch vụ công được duy trì và phát triển.
Phân biệt Phí với các khoản thu khác
Việc chị thắc mắc liệu 'phí' có phải là thuế không là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, phí và thuế có bản chất khác nhau. Thuế là khoản đóng góp bắt buộc mà tổ chức, cá nhân phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật, không gắn liền với một lợi ích hay dịch vụ cụ thể nào mà người nộp thuế nhận được trực tiếp từ nhà nước. Ngược lại, phí luôn gắn với một dịch vụ công cụ thể mà người nộp phí được hưởng hoặc một công việc mà cơ quan nhà nước thực hiện cho người nộp phí.
Các khoản phí này là một phần của 'các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu theo quy định của pháp luật'
[3]. Điều này có nghĩa là mặc dù cơ quan quản lý thuế có thể có trách nhiệm thu hộ một số loại phí, nhưng bản chất của chúng vẫn khác biệt so với thuế.Phí trong các hoạt động kinh doanh và quản lý
Trong các hoạt động kinh doanh, chị có thể gặp các loại phí liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau. Chẳng hạn, trong ngành tư vấn kế toán của chị, có thể có các khoản phí liên quan đến việc duy trì giấy phép hành nghề kiểm toán độc lập
[1] (nếu doanh nghiệp của chị có liên quan đến lĩnh vực này). Hoặc nếu doanh nghiệp của chị tham gia vào các hoạt động mua sắm công, đấu thầu, có thể phát sinh các loại phí hành chính trong quá trình 'lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp' [2].[1]: Luật Kiểm toán độc lập sửa đổi 2001 (VBHN) (17/VBHN-VPQH), Điều 1. Phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định nguyên tắc, điều kiện, phạm vi, hình thức hoạt động kiểm toán độc lập; quyền, nghĩa vụ của kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam và đơn vị được kiểm toán. [2]: Luật Kiểm toán độc lập sửa đổi 2001 (VBHN) (17/VBHN-VPQH), Điều 1. Phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định quản lý nhà nước về đấu thầu; trách nhiệm của các bên có liên quan và các hoạt động đấu thầu, bao gồm: 1. Lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp đối với: a) Dự án đầu tư phát triển sử dụng vốn nhà nước của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập; b) Dự án đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước; c) Dự án đầu tư phát triển không thuộc quy định tại điểm a và điểm b khoản này có sử dụng vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước từ 30% trở lên hoặc dưới 30% nhưng trên 500 tỷ đồng trong tổng mức đầu tư của dự án; d) Mua s [3]: Luật Kiểm toán độc lập sửa đổi 2001 (VBHN) (17/VBHN-VPQH), Điều 1. Phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định việc quản lý các loại thuế, các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu theo quy định của pháp luật.