Khả năng xả lũ của công trình thủy điện và hồ chứa
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Mai Châu, Hòa Bình. Mấy hôm nay trời mưa lớn liên tục, tôi rất lo lắng về con đập thủy điện gần nhà. Con đập này cũng đã cũ rồi, không biết liệu nó có đủ khả năng xả lũ khi nước về nhiều như vậy không? Nếu không đủ thì có quy định nào bắt buộc họ phải nâng cấp hay sửa chữa không?”
Trả lời
Chào chị H.T.L, chúng tôi hiểu sự lo lắng của chị về an toàn của công trình thủy điện gần khu vực sinh sống, đặc biệt trong mùa mưa lũ. Vấn đề khả năng xả lũ của các công trình này là vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn cho người dân và tài sản ở vùng hạ du.
Khái niệm và tầm quan trọng của khả năng xả lũ
Khả năng xả lũ được hiểu là năng lực của một công trình (như đập, hồ chứa) cho phép xả được lượng nước lũ ứng với tần suất lũ thiết kế hoặc tần suất lũ kiểm tra mà vẫn đảm bảo an toàn cho chính công trình đó. Đối với các công trình thủy điện và hồ chứa nước, việc đảm bảo khả năng xả lũ là yếu tố then chốt để kiểm soát mực nước, tránh vỡ đập và giảm thiểu thiệt hại do lũ lụt gây ra cho vùng hạ du.
Quy định về sửa chữa, nâng cấp khi thiếu khả năng xả lũ
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để đảm bảo an toàn cho đập, hồ chứa nước. Theo Nghị định số 114/2018/NĐ-CP về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, các công trình này phải được sửa chữa, nâng cấp để bảo đảm an toàn trước mùa mưa hằng năm trong nhiều trường hợp, trong đó có trường hợp thiếu khả năng xả lũ theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành
[3]. Điều này có nghĩa là nếu đập thủy điện gần nhà chị không còn đáp ứng được năng lực xả lũ theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành, đơn vị quản lý có trách nhiệm phải tiến hành sửa chữa, nâng cấp kịp thời.Trách nhiệm của đơn vị quản lý công trình
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực, sử dụng điện hoặc có các hoạt động khác liên quan đến điện lực tại Việt Nam, bao gồm cả việc vận hành công trình thủy điện, đều phải tuân thủ các quy định về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện
[1]. Chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành công trình điện lực có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn đối với công trình thuộc phạm vi quản lý [2]. Do đó, đơn vị quản lý đập thủy điện có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá thường xuyên khả năng xả lũ và thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du. Nếu phát hiện công trình có dấu hiệu xuống cấp hoặc không đảm bảo an toàn, chị có thể thông báo đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền hoặc đơn vị điện lực để họ kiểm tra và có biện pháp xử lý kịp thời.