Kế hoạch xử lý chuyển hướng cho người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 15 tuổi lỡ gây ra một vụ việc nhỏ, và người làm công tác xã hội có nhắc đến 'kế hoạch xử lý chuyển hướng'. Tôi không hiểu rõ đây là gì và quy trình nó diễn ra như thế nào. Con tôi có được áp dụng biện pháp này không?”
Trả lời
Chào chị H.T.L, tôi hiểu chị đang băn khoăn về kế hoạch xử lý chuyển hướng cho con mình. Đây là một biện pháp nhân văn trong hệ thống pháp luật Việt Nam, đặc biệt dành cho người chưa thành niên vi phạm pháp luật, nhằm giúp các em sửa chữa lỗi lầm và tái hòa nhập cộng đồng mà không cần phải trải qua quy trình tố tụng hình sự thông thường. Việc áp dụng các biện pháp này thể hiện chủ trương của Nhà nước và Đảng trong việc bảo vệ và giáo dục người chưa thành niên, phù hợp với các định hướng chính sách chung
[1][2].Kế hoạch xử lý chuyển hướng là gì?
Kế hoạch xử lý chuyển hướng là một tài liệu quan trọng do người làm công tác xã hội xây dựng. Mục đích chính của kế hoạch này là đề xuất việc áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng, đồng thời tổ chức việc hỗ trợ, giám sát và giáo dục người chưa thành niên trong quá trình chấp hành biện pháp này. Thay vì đưa người chưa thành niên vào trại giam hoặc chịu các hình phạt nặng, biện pháp chuyển hướng tập trung vào việc giáo dục, tư vấn, hỗ trợ tâm lý và hướng nghiệp ngay tại môi trường sống của các em, với sự tham gia của gia đình và cộng đồng.
Quy trình xem xét và quyết định áp dụng
Việc xem xét có áp dụng thủ tục xử lý chuyển hướng hay không được thực hiện rất chặt chẽ. Theo Điều 55 của Luật 59/2025/QH15
[3], trong một thời hạn nhất định kể từ khi nhận được báo cáo điều tra xã hội hoặc hồ sơ vụ án, các cơ quan có thẩm quyền sẽ phải ra thông báo về việc áp dụng hoặc không áp dụng thủ tục này: * Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Cơ quan điều tra nhận được báo cáo điều tra xã hội. * Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày Viện kiểm sát nhận được hồ sơ vụ án và bản kết luận điều tra đề nghị truy tố, hoặc Tòa án nhận được hồ sơ vụ án và bản cáo trạng.Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát hoặc Thẩm phán sẽ căn cứ vào các quy định liên quan để đưa ra quyết định.
Nội dung thông báo và việc gửi thông báo
Thông báo về việc áp dụng hoặc không áp dụng thủ tục xử lý chuyển hướng phải có đầy đủ các nội dung cần thiết như số, ngày ra thông báo, tên cơ quan ra thông báo, họ tên người ra thông báo, thông tin chi tiết của người chưa thành niên là bị can, thông tin người bào chữa (nếu có), lý do và căn cứ ra thông báo, quyết định áp dụng hoặc không áp dụng, và nơi nhận thông báo
[3].Thông báo này sẽ được gửi cho người chưa thành niên là bị can, người đại diện của họ (như chị H.T.L), người bào chữa, người làm công tác xã hội và Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra thông báo
[3]. Ngay sau khi có thông báo áp dụng thủ tục xử lý chuyển hướng, các bước tiếp theo để triển khai kế hoạch sẽ được tiến hành.