Hợp đồng tương lai điện trong thị trường điện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý sản xuất tại một khu công nghiệp ở Hải Phòng. Công ty chúng tôi chuyên về sản xuất linh kiện điện tử, nên chi phí điện chiếm tỷ trọng rất lớn. Gần đây, giá điện biến động khá nhiều khiến việc lập kế hoạch sản xuất và dự toán chi phí gặp khó khăn. Tôi có nghe nói về hợp đồng tương lai điện và muốn biết liệu loại hợp đồng này có thể giúp công ty tôi ổn định chi phí điện trong dài hạn không? Và làm thế nào để tiếp cận được loại hợp đồng này theo quy định pháp luật hiện hành?”
Trả lời
Ổn định chi phí điện với Hợp đồng tương lai điện
Chào Anh P.V.T, vấn đề biến động giá điện và nhu cầu ổn định chi phí sản xuất mà công ty anh đang gặp phải là một mối quan tâm chính đáng của nhiều doanh nghiệp. Hợp đồng tương lai điện chính là một công cụ tài chính được thiết kế để giải quyết vấn đề này, giúp các bên tham gia thị trường điện quản lý rủi ro biến động giá.
Theo định nghĩa, hợp đồng tương lai điện là hợp đồng kỳ hạn điện được tiêu chuẩn hóa các nội dung chính của hợp đồng theo quy định của Luật Điện lực và được niêm yết trên sàn giao dịch tập trung trong thị trường điện kỳ hạn. Mục đích chính của loại hợp đồng này là cho phép các doanh nghiệp như công ty anh "khóa" một mức giá điện nhất định cho một lượng điện cụ thể trong tương lai, từ đó giảm thiểu tác động của những biến động giá trên thị trường giao ngay.
Cơ chế hoạt động và quy định pháp luật liên quan
Luật Điện lực 2024 đã có những quy định cụ thể về các loại hợp đồng kỳ hạn điện, trong đó có hợp đồng tương lai điện
[4]. Mặc dù Điều 45 của Luật Điện lực 2024 chủ yếu mô tả nội dung chính của hợp đồng kỳ hạn điện và hợp đồng quyền chọn, nhưng nó đặt nền tảng pháp lý cho sự phát triển của các công cụ phái sinh điện như hợp đồng tương lai. Các hợp đồng này giúp bên mua điện và bên bán điện thỏa thuận về sản lượng và giá mua bán điện, đồng thời có cơ chế thanh toán khoản chênh lệch giữa giá mua bán điện đã cam kết và giá tham chiếu của thị trường điện giao ngay [4]. Điều này có nghĩa là, nếu giá thị trường tăng cao hơn giá anh đã thỏa thuận trong hợp đồng tương lai, anh sẽ nhận được khoản bù trừ, giúp giữ chi phí thực tế ở mức đã định.Phạm vi điều chỉnh của Luật Điện lực rất rộng, bao gồm cả thị trường điện cạnh tranh và hoạt động mua bán điện
[1], đảm bảo rằng các hoạt động giao dịch điện, bao gồm cả hợp đồng tương lai điện, đều nằm trong khuôn khổ pháp luật. Đối tượng áp dụng của Luật này cũng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động điện lực và sử dụng điện tại Việt Nam, như công ty của anh [2].Cách tiếp cận và lời khuyên cho doanh nghiệp
Để tiếp cận hợp đồng tương lai điện, công ty anh cần theo dõi sát sao sự phát triển của thị trường điện kỳ hạn và các sàn giao dịch tập trung tại Việt Nam. Hiện tại, thị trường điện Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện các cấp độ thị trường, và việc triển khai đầy đủ các công cụ phái sinh như hợp đồng tương lai điện đang được đẩy mạnh. Anh P.V.T nên liên hệ với các đơn vị cung cấp điện lớn hoặc các đơn vị tư vấn chuyên sâu về thị trường điện để tìm hiểu về các sản phẩm hợp đồng kỳ hạn mà họ có thể cung cấp.
Nhà nước cũng có chính sách phát triển ngành điện nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng nhu cầu điện với chất lượng ổn định, an toàn và kinh tế
[3]. Điều này cho thấy định hướng hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn điện ổn định và giá cả hợp lý. Việc tham gia vào các hợp đồng tương lai điện sẽ giúp công ty anh chủ động hơn trong việc quản lý rủi ro giá điện, từ đó tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.