Hoạt động báo chí và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, 45 tuổi, một người làm nghề viết lách tự do ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có viết một bài báo về những bất cập trong một dự án chung cư. Bài viết được một trang tin điện tử nhỏ đăng tải. Sau đó, tôi nhận được thông báo có thể bị xử phạt vì 'hoạt động báo chí sai quy định'. Tôi không rõ định nghĩa chính xác về **hoạt động báo chí** là gì và liệu việc tôi làm có vi phạm không. Mong luật sư giải đáp giúp tôi.”
Trả lời
Hoạt động báo chí theo quy định pháp luật Việt Nam là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau của việc sản xuất và phổ biến thông tin. Theo định nghĩa, đó là hoạt động sáng tạo tác phẩm báo chí, sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí; cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí; cải chính thông tin trên báo chí; xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyền dẫn, phát sóng báo nói, báo hình.
Khái niệm Hoạt động báo chí và vai trò của người viết
Hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc tạo ra các nội dung mà còn bao gồm cả quá trình cung cấp, phản hồi, cải chính thông tin, cũng như các khâu sản xuất, phát hành và truyền dẫn các loại hình báo chí. Điều này cho thấy, dù anh là người viết lách tự do, nếu bài viết của anh được đăng tải trên một cơ quan báo chí và mang tính chất báo chí, thì việc anh tham gia vào quá trình này đã thuộc phạm vi của hoạt động báo chí.
Quy định pháp luật và rủi ro vi phạm
Các hoạt động báo chí tại Việt Nam được đặt dưới sự điều chỉnh của hệ thống pháp luật, trong đó Quốc hội đóng vai trò xây dựng và phê chuẩn các quy định chung
[1]. Ngoài ra, đường lối, chủ trương từ các cơ quan cấp cao cũng định hướng cho sự phát triển và quản lý báo chí [2].Nghị định số 119/2020/NĐ-CP đã quy định rõ về hành vi vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả trong hoạt động báo chí và hoạt động xuất bản
[3]. Mặc dù Điều 1 của Nghị định này chỉ nêu về phạm vi điều chỉnh, nhưng nó là căn cứ pháp lý quan trọng cho việc xử lý các vi phạm trong lĩnh vực này. Hoạt động báo chí phải tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo tính chính xác, khách quan và không gây tổn hại đến lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.Trong trường hợp của anh, việc bài viết về dự án chung cư được đăng trên trang tin điện tử đã đưa hoạt động của anh vào khuôn khổ pháp luật về báo chí. Anh cần kiểm tra lại nội dung bài viết, nguồn tin, cách thức thông tin được truyền tải để xác định liệu có vi phạm nào theo quy định của Nghị định 119/2020/NĐ-CP hay không. Các vi phạm có thể bao gồm việc đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân, hoặc các hành vi khác trái với quy định.