Hoạt động Báo chí tại Việt Nam: Quy định và Phạm vi
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở phố cổ Hà Nội. Gần đây, tôi có lập một trang web nhỏ và thường xuyên đăng tải các bài viết về lịch sử khu phố, những câu chuyện về các làng nghề truyền thống và đôi khi là tin tức về các sự kiện văn hóa, ẩm thực diễn ra quanh khu Hoàn Kiếm. Tôi cũng chia sẻ hình ảnh và video do mình tự làm. Có người bạn khuyên tôi nên tìm hiểu về quy định pháp luật liên quan đến 'hoạt động báo chí' vì sợ trang web của tôi có thể bị coi là báo chí và cần giấy phép. Vậy trường hợp của tôi có bị xem là đang thực hiện 'hoạt động báo chí' theo luật không?”
Trả lời
Định nghĩa 'Hoạt động Báo chí'
Theo quy định pháp luật hiện hành, 'hoạt động báo chí' được định nghĩa rất rộng, bao gồm nhiều hành vi như sáng tạo tác phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí, cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí, cải chính thông tin trên báo chí, và các hoạt động xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyền dẫn, phát sóng báo nói, báo hình. Điều này có nghĩa là ngay cả việc tạo ra các nội dung thông tin trên nền tảng số cũng có thể được xem xét dưới góc độ hoạt động báo chí.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Báo chí
Luật Báo chí sửa đổi 2025 quy định về quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, tổ chức và hoạt động báo chí, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí
[1]. Đặc biệt, luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí tại nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam[2]. Điều này cho thấy bất kỳ cá nhân nào thực hiện các hành vi được định nghĩa là hoạt động báo chí đều thuộc đối tượng điều chỉnh của luật này.Trường hợp của chị T.H.L
Trong trường hợp của chị, việc chị lập trang web và đăng tải các bài viết, hình ảnh, video về lịch sử khu phố, làng nghề, sự kiện văn hóa, ẩm thực tại khu Hoàn Kiếm, mặc dù là tự phát, nhưng có thể được xem là hoạt động sáng tạo sản phẩm thông tin có tính chất báo chí hoặc cung cấp thông tin cho công chúng qua một kênh truyền thông. Nếu trang web của chị có tần suất cập nhật thường xuyên, nội dung mang tính thông tin rộng rãi đến cộng đồng và có tổ chức nhất định, có khả năng cao sẽ được cơ quan quản lý nhà nước về báo chí đánh giá là có dấu hiệu của hoạt động báo chí. Các hoạt động báo chí cần tuân thủ các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được quy định rõ ràng trong pháp luật, bao gồm việc thông tin trung thực và phù hợp với lợi ích của đất nước và nhân dân
[3]. Để tránh rủi ro pháp lý, chị nên tìm hiểu kỹ hơn về việc xin giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp hoặc các hình thức được phép hoạt động theo quy định pháp luật về báo chí và thông tin điện tử, hoặc tham vấn luật sư chuyên về lĩnh vực này để được tư vấn cụ thể cho mô hình hoạt động của mình.