Hộ chiếu số của sản phẩm và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Đà Lạt. Gần đây tôi nghe nói về 'hộ chiếu số của sản phẩm' và thấy có vẻ phức tạp. Không biết quy định này có áp dụng cho sản phẩm của xưởng tôi không và nếu có thì tôi cần chuẩn bị những gì để tuân thủ?”
Trả lời
Hộ chiếu số của sản phẩm: Công cụ quản lý chất lượng mới
Chào chị H.T.M, tôi hiểu những băn khoăn của chị về "hộ chiếu số của sản phẩm". Đây là một thuật ngữ mới, phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo định nghĩa, hộ chiếu số của sản phẩm là một tập hợp các thông tin về sản phẩm và chuỗi cung ứng của sản phẩm đó, được lưu trữ bằng mã vạch hoặc các phương thức phù hợp, hoặc thông qua cơ sở dữ liệu thông tin bằng đường dẫn, bảo đảm có thể đọc hoặc kết nối được thông qua thiết bị phù hợp. Mục tiêu chính là tăng cường tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Đối tượng và phạm vi áp dụng
Về việc quy định này có áp dụng cho sản phẩm của xưởng chị hay không, chúng ta cần xem xét phạm vi và đối tượng điều chỉnh của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2001 (VBHN) (156/VBHN-VPQH) quy định các biện pháp quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, cũng như quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa và tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa
[1]. Luật này áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa và các hoạt động liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam [2]. Do đó, xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ của chị, với tư cách là một cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, sẽ thuộc đối tượng chịu sự điều chỉnh của Luật này.Ứng dụng công nghệ và chuẩn bị cho hộ chiếu số
Việc áp dụng hộ chiếu số của sản phẩm được quy định rõ trong Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025 (78/2025/QH15), cụ thể tại Điều 6đ về ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
[3]. Điều này khuyến khích và hướng tới việc ứng dụng công nghệ để bảo đảm minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc, kết nối và chia sẻ dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm, hàng hóa, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế.Đối với xưởng của chị, việc chuẩn bị cho hộ chiếu số sản phẩm có thể bao gồm các bước sau:
Nhà nước cũng có chính sách khuyến khích và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
[3]. Điều này cho thấy sẽ có sự hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan nhà nước để các doanh nghiệp như xưởng của chị có thể từng bước thích nghi và áp dụng hiệu quả. Việc chủ động tìm hiểu và chuẩn bị sớm sẽ giúp xưởng của chị không chỉ tuân thủ quy định mà còn nâng cao uy tín, chất lượng sản phẩm trên thị trường.