Hiệu ứng nhà kính và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'hiệu ứng nhà kính' và biến đổi khí hậu. Tôi lo lắng không biết xưởng của mình có phải tuân thủ những quy định pháp luật nào liên quan đến vấn đề này không, đặc biệt là về khí thải. Liệu có luật nào bắt buộc chúng tôi phải làm gì để giảm thiểu 'hiệu ứng nhà kính' không?”
Trả lời
Hiệu ứng nhà kính và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp
Chào anh T.V.K, chúng tôi hiểu sự lo lắng của anh về những quy định môi trường, đặc biệt là khi hoạt động sản xuất có thể liên quan đến các vấn đề như hiệu ứng nhà kính. "Hiệu ứng nhà kính" là hiện tượng năng lượng bức xạ của Mặt Trời được hấp thụ trong khí quyển, chuyển hóa thành nhiệt lượng gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu. Đây là một vấn đề môi trường toàn cầu mà Việt Nam cũng đang tích cực ứng phó thông qua các chính sách và quy định pháp luật.
Quy định về chất gây hiệu ứng nhà kính
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để ứng phó với biến đổi khí hậu và kiểm soát các chất gây hiệu ứng nhà kính. Điều 92 của Luật số 15/VBHN-VPQH năm 2017 về Bảo vệ tầng ô-dôn đã nêu rõ: "Bảo vệ tầng ô-dôn là hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm ngăn ngừa sự suy giảm tầng ô-dôn, hạn chế tác động có hại của bức xạ cực tím từ Mặt Trời." Trong đó, nội dung bảo vệ tầng ô-dôn bao gồm việc "Quản lý hoạt động sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, tiêu thụ và loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát trong khuôn khổ điều ước quốc tế về bảo vệ tầng ô-dôn mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên"
[1]. Điều này cho thấy các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành có phát thải, cần phải tuân thủ các quy định về quản lý và loại trừ các chất này.Phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo vệ môi trường
Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2023 (VBHN) (09/VBHN-VPQH) là văn bản pháp lý quan trọng nhất quy định về hoạt động bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Điều 1 của Luật này quy định rõ về phạm vi điều chỉnh, bao gồm "hoạt động bảo vệ môi trường; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân trong hoạt động bảo vệ môi trường"
[2]. Điều này có nghĩa là mọi tổ chức, cá nhân, bao gồm cả xưởng sản xuất của anh, đều có nghĩa vụ và trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường, trong đó có việc kiểm soát khí thải và các yếu tố góp phần vào hiệu ứng nhà kính.Các vấn đề pháp lý liên quan khác
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, anh T.V.K cũng cần lưu ý đến các quy định chung về thi hành và xử lý vi phạm. Mặc dù không trực tiếp quy định về môi trường, nhưng các nguyên tắc về "trình tự, thủ tục thi hành bản án, quyết định dân sự, hình phạt tiền, tịch thu tài sản..." được quy định trong các văn bản pháp luật liên quan
[3] cũng sẽ được áp dụng trong trường hợp có vi phạm pháp luật về môi trường. Do đó, việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định về môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và tài chính.