Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L ở TP. Hồ Chí Minh, chủ cơ sở sản xuất chả lụa, nem chua. Cơ sở của tôi vừa mở rộng quy mô, muốn đưa sản phẩm vào các siêu thị lớn nhưng họ yêu cầu phải có "hệ thống truy xuất nguồn gốc". Tôi không rõ hệ thống này là gì, có phải bắt buộc không, và làm thế nào để xây dựng cho đúng quy định pháp luật để sản phẩm của tôi có thể vào siêu thị?”
Trả lời
1. Hệ thống truy xuất nguồn gốc là gì và tầm quan trọng đối với cơ sở của chị L.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc là một công cụ quản lý quan trọng, bao gồm các hoạt động định danh kiểu loại, lô hoặc một đơn vị sản phẩm, hàng hóa; thu thập, lưu trữ và chia sẻ thông tin về sản phẩm theo thời gian, địa điểm. Mục đích chính là để quản lý thông tin về chất lượng và an toàn của sản phẩm, hàng hóa. Đối với cơ sở sản xuất chả lụa, nem chua của chị, việc này có nghĩa là chị cần biết rõ nguồn gốc từng nguyên liệu (thịt, gia vị), quy trình sản xuất, đóng gói, vận chuyển của từng lô sản phẩm để khi cần có thể tra cứu ngược lại toàn bộ lịch sử của sản phẩm đó.
Việc có hệ thống này không chỉ giúp chị đáp ứng yêu cầu của siêu thị mà còn xây dựng niềm tin với khách hàng, dễ dàng xử lý khi có sự cố về chất lượng, và nâng cao hiệu quả quản lý nội bộ.
2. Quy định pháp luật về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa
Pháp luật Việt Nam đã có các quy định liên quan đến truy xuất nguồn gốc. Cụ thể, Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, trong đó có đề cập đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa
[1].Nghị định này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa và các hoạt động liên quan đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam
[2]. Điều này có nghĩa là cơ sở của chị H.T.L là đối tượng áp dụng của các quy định liên quan đến truy xuất nguồn gốc.Đặc biệt, nếu chị có ý định sản xuất sản phẩm hữu cơ trong tương lai, Nghị định số 109/2018/NĐ-CP về Nông nghiệp hữu cơ quy định rõ ràng rằng cơ sở phải ghi chép, lưu giữ hồ sơ, thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm tại từng công đoạn sản xuất, kinh doanh. Hệ thống này phải được thực hiện khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu hoặc khi cơ sở phát hiện sản phẩm không đảm bảo chất lượng
[3]. Mặc dù sản phẩm của chị hiện tại không phải là hữu cơ, nhưng đây là một ví dụ điển hình về mức độ chi tiết mà một hệ thống truy xuất nguồn gốc cần có.3. Các bước xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc cho cơ sở của chị L.
Để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hiệu quả, chị có thể thực hiện các bước sau:
* Định danh sản phẩm và lô hàng: Mỗi lô chả lụa, nem chua cần có một mã định danh riêng (ví dụ: mã lô, ngày sản xuất). Chị cũng cần định danh các nguyên liệu đầu vào. * Thu thập và lưu trữ thông tin: Ghi chép chi tiết các thông tin quan trọng ở mỗi công đoạn: * Đầu vào: Nguồn gốc nguyên liệu (nhà cung cấp, ngày nhập, số lô), giấy tờ kiểm định chất lượng. * Sản xuất: Ngày sản xuất, người thực hiện, các thông số kỹ thuật (nhiệt độ, thời gian ủ), các phụ gia sử dụng. * Đóng gói: Loại bao bì, ngày đóng gói, hạn sử dụng. * Vận chuyển và phân phối: Thông tin về đơn vị vận chuyển, điểm đến, ngày giao hàng. * Công nghệ hỗ trợ: Chị có thể sử dụng các công nghệ như mã vạch (barcode) hoặc mã QR code in trên bao bì sản phẩm. Khi quét mã, người tiêu dùng hoặc siêu thị có thể truy cập các thông tin đã được lưu trữ về sản phẩm. Hiện nay có nhiều phần mềm quản lý truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng triển khai. * Lưu giữ hồ sơ: Toàn bộ thông tin cần được lưu trữ một cách có hệ thống, dễ dàng tra cứu. Điều này có thể là hồ sơ giấy hoặc hệ thống điện tử. * Quy trình xử lý sự cố: Xây dựng quy trình để khi có vấn đề về chất lượng, chị có thể nhanh chóng truy xuất nguồn gốc, xác định lô hàng bị ảnh hưởng và thực hiện thu hồi nếu cần thiết
[3].4. Lợi ích và lời khuyên cho chị L.
Việc đầu tư vào hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cơ sở của chị, giúp sản phẩm của chị dễ dàng vào được các siêu thị lớn, tăng cường uy tín thương hiệu và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng là một cách để chị chủ động quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.
Chị nên tìm hiểu và tham khảo các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy mô và đặc thù sản phẩm của mình để được tư vấn và triển khai một cách hiệu quả nhất.