Hành nghề kiến trúc và quy định pháp luật liên quan
“Chị Hằng ở quận Đống Đa, Hà Nội, là một kiến trúc sư tự do. Chị đang muốn mở rộng hoạt động kinh doanh bằng cách thành lập một công ty tư vấn thiết kế kiến trúc. Chị không rõ thủ tục để công ty của mình được phép "hành nghề kiến trúc" có phức tạp không, và liệu có cần các chứng chỉ đặc biệt nào cho cả chị và công ty không. Chị cũng lo lắng về các quy định pháp luật mới có thể ảnh hưởng đến hoạt động của mình.”
Trả lời
Quy định chung về hành nghề kiến trúc
Chào chị Hằng, về việc chị muốn thành lập công ty tư vấn thiết kế kiến trúc và các thủ tục liên quan đến hành nghề kiến trúc, đây là một vấn đề quan trọng cần nắm rõ các quy định pháp luật hiện hành. Hành nghề kiến trúc được định nghĩa là hoạt động nghề nghiệp của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ kiến trúc. Để một tổ chức hoặc cá nhân có thể hoạt động hợp pháp trong lĩnh vực này, cần tuân thủ các điều kiện và thủ tục do pháp luật quy định.
Chứng chỉ hành nghề và điều kiện hoạt động của công ty
Đối với cá nhân như chị, việc sở hữu chứng chỉ hành nghề kiến trúc là điều kiện tiên quyết để được hành nghề. Khi chị thành lập công ty tư vấn thiết kế kiến trúc, công ty đó cũng phải đáp ứng các điều kiện nhất định về năng lực hoạt động. Cụ thể, các quy định pháp luật hiện hành, như Nghị định số 85/2020/NĐ-CP (được nhắc đến trong Nghị định số 14/2026/NĐ-CP
[1]), đã quy định chi tiết về hồ sơ cấp, cấp lại, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc cho cá nhân, cũng như việc công nhận, chuyển đổi chứng chỉ cho người nước ngoài hành nghề tại Việt Nam. Điều này đảm bảo rằng cả cá nhân và tổ chức đều có đủ năng lực chuyên môn và tuân thủ quy định khi cung cấp dịch vụ kiến trúc.Khung pháp lý và thủ tục hành chính
Mọi hoạt động kinh doanh, bao gồm cả hành nghề kiến trúc, đều nằm trong khuôn khổ pháp luật chung của Nhà nước. Các quy định này có thể được ban hành dưới nhiều hình thức khác nhau, từ các nghị quyết của Quốc hội về việc tổ chức bộ máy nhà nước
[2] đến các văn bản hướng dẫn chi tiết của các cơ quan quản lý chuyên ngành [3]. Việc nắm bắt và tuân thủ các quy định về thủ tục hành chính, thuế, và các nghĩa vụ khác là cần thiết để công ty của chị hoạt động ổn định và phát triển bền vững. Chị nên tìm hiểu kỹ các quy định cụ thể của Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan về điều kiện thành lập công ty tư vấn thiết kế, năng lực của nhân sự chủ chốt, và các yêu cầu về bảo hiểm nghề nghiệp nếu có.Lời khuyên cho chị Hằng
Để đảm bảo quá trình thành lập và hoạt động của công ty diễn ra thuận lợi, chị Hằng nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý hoặc tư vấn chuyên sâu về luật xây dựng và doanh nghiệp. Họ có thể giúp chị chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nắm rõ các điều kiện cần thiết và tránh được những vướng mắc pháp lý không đáng có, đặc biệt là khi các quy định pháp luật có thể được sửa đổi, bổ sung theo thời gian.