Hạn ngạch phát thải khí nhà kính
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, chủ một nhà máy sản xuất xi măng ở Bình Dương. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'hạn ngạch phát thải khí nhà kính' và tôi rất lo lắng không biết nhà máy của mình có thuộc đối tượng phải tuân thủ quy định này không. Nếu có thì chúng tôi cần phải làm gì để đảm bảo tuân thủ, đặc biệt là về việc mua bán hạn ngạch phát thải này?”
Trả lời
Chào Anh Hùng, vấn đề về hạn ngạch phát thải khí nhà kính là một chủ đề quan trọng mà các doanh nghiệp sản xuất lớn, đặc biệt trong ngành xi măng, cần đặc biệt quan tâm. Đây là một phần của nỗ lực quốc gia nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là gì?
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính được hiểu là lượng khí nhà kính của quốc gia, tổ chức, cá nhân được phép phát thải trong một khoảng thời gian xác định, được tính theo tấn khí carbon dioxide (CO2) hoặc tấn khí carbon dioxide (CO2) tương đương. Mục đích chính của việc thiết lập hạn ngạch này là để kiểm soát và giảm tổng lượng phát thải khí nhà kính trên quy mô rộng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Đối tượng áp dụng và trách nhiệm của doanh nghiệp
Theo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2023, các hoạt động bảo vệ môi trường, bao gồm cả việc quản lý phát thải khí nhà kính, quy định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân
[1]. Nhà máy sản xuất xi măng của Anh Hùng, với đặc thù là ngành công nghiệp phát thải lớn, rất có khả năng sẽ thuộc danh mục các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính và được phân bổ hạn ngạch phát thải. Khi đã được phân bổ hạn ngạch, doanh nghiệp có trách nhiệm phải tuân thủ nghiêm ngặt lượng phát thải cho phép. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến các chế tài pháp lý.Cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải và tuân thủ
Để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tuân thủ hạn ngạch phát thải, Việt Nam đang xây dựng và triển khai Sàn giao dịch các-bon trong nước. Cơ chế này cho phép các doanh nghiệp có lượng phát thải thấp hơn hạn ngạch được phép bán phần hạn ngạch dư thừa của mình cho các doanh nghiệp khác có lượng phát thải vượt quá hạn ngạch được cấp. Điều này tạo ra một động lực kinh tế để các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch và quy trình sản xuất hiệu quả hơn.
Trong quá trình giao dịch, có những quy định cụ thể về việc loại bỏ thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc tín chỉ các-bon. Ví dụ, giao dịch có thể bị loại bỏ nếu không có đủ tiền hoặc hạn ngạch phát thải khí nhà kính để thanh toán, hoặc nếu mã hạn ngạch không thuộc danh mục được phép giao dịch
[2]. Do đó, Anh Hùng cần chủ động tìm hiểu các quy định chi tiết về việc kiểm kê, báo cáo phát thải, cũng như cách thức tham gia vào thị trường các-bon để mua hoặc bán hạn ngạch nếu cần thiết. Việc này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống quản lý, đo lường và báo cáo phát thải của nhà máy.