Giấy Uỷ Quyền Trong Ký Kết Điều Ước Quốc Tế
“Em là một cán bộ mới ở Bộ Ngoại giao, đang phụ trách mảng hợp tác quốc tế. Sắp tới Bộ em có một buổi ký kết điều ước quốc tế với một đối tác nước ngoài về hợp tác giáo dục. Em đang hơi bối rối không biết ai sẽ là người có thẩm quyền ký kết và liệu có cần một loại giấy tờ đặc biệt nào để chứng minh quyền hạn đó không, hay chỉ cần người đứng đầu Bộ ký là đủ ạ? Em nghe nói có 'Giấy uỷ quyền' nhưng chưa rõ lắm.”
Trả lời
Vai trò của Giấy uỷ quyền trong ký kết điều ước quốc tế
Giấy uỷ quyền là văn kiện chính thức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, chỉ định người đại diện nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện một hay nhiều hành vi pháp lý cụ thể liên quan đến việc ký kết điều ước quốc tế. Văn bản này có ý nghĩa pháp lý quan trọng, xác nhận quyền hạn của người ký và đảm bảo tính ràng buộc của điều ước quốc tế. Pháp lệnh Ký kết và thực hiện điều ước quốc tế 1998 quy định việc áp dụng đối với các hành vi như đàm phán, ký, phê chuẩn, phê duyệt, gia nhập và thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là một bên
[1].Thẩm quyền ký kết điều ước quốc tế theo danh nghĩa
Việc ký kết điều ước quốc tế có thể được thực hiện dưới các danh nghĩa khác nhau: Nhà nước, Chính phủ, hoặc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ (gọi chung là Bộ, ngành)
[1]. Tên gọi và danh nghĩa của điều ước sẽ được các bên thoả thuận dựa trên tính chất và nội dung. Đối với điều ước quốc tế về hợp tác giáo dục mà Bộ của bạn tham gia, thường sẽ được ký kết với danh nghĩa Chính phủ hoặc Bộ, ngành, tùy thuộc vào phạm vi và mức độ quan trọng. Ví dụ, điều ước ký với danh nghĩa Chính phủ là để thực hiện một điều ước đã ký danh nghĩa Nhà nước, hoặc về các lĩnh vực không thuộc phạm vi của Nhà nước [2]. Điều quan trọng là điều ước ký với danh nghĩa ở cấp thấp hơn không được trái với điều ước ký với danh nghĩa ở cấp cao hơn [2].Quy trình đề xuất và ký kết điều ước
Đối với điều ước quốc tế thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của một Bộ, ngành cụ thể, Bộ, ngành đó có trách nhiệm đề xuất và trình Chính phủ xem xét. Quá trình này cần có ý kiến bằng văn bản của Bộ Ngoại giao và các Bộ, ngành hữu quan khác. Đặc biệt, nếu điều ước quốc tế có điều khoản trái hoặc chưa được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội ban hành, cơ quan đề xuất phải lấy ý kiến thẩm định từ các Bộ, ngành liên quan
[3]. Do đó, việc người đứng đầu Bộ ký kết điều ước quốc tế phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thẩm quyền và quy trình đã được phê duyệt, và việc có hay không Giấy uỷ quyền sẽ phụ thuộc vào việc người ký có phải là đại diện đương nhiên hay được chỉ định cụ thể để thực hiện hành vi ký kết đó.