Giám sát thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em
“Chào luật sư, tôi là một phụ huynh ở Quận 1, TP.HCM, hiện đang làm giáo viên mầm non. Gần đây, con tôi và các bạn ở trường cấp 2 có nhiều ý kiến về việc tổ chức hoạt động ngoại khóa và cải thiện cơ sở vật chất nhưng dường như không được nhà trường lắng nghe. Tôi muốn biết, làm thế nào để đảm bảo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em được lắng nghe và việc thực hiện quyền trẻ em được giám sát một cách hiệu quả theo quy định của pháp luật?”
Trả lời
Việc giám sát thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em là một khía cạnh quan trọng nhằm đảm bảo trẻ em được phát triển toàn diện và tiếng nói của các em được tôn trọng. Đây không chỉ là việc kiểm tra mà còn là quá trình xem xét, đánh giá hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc bảo đảm quyền trẻ em và giải quyết các ý kiến, kiến nghị của các em, hướng tới lợi ích tốt nhất của trẻ em.
1. Cơ sở pháp lý và trách nhiệm chung
Luật Trẻ em 2016 quy định rõ về quyền, bổn phận của trẻ em, cùng với nguyên tắc và biện pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em. Luật cũng xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em
[1]. Điều này có nghĩa là nhà trường, nơi con chị đang học, cũng có trách nhiệm lắng nghe và xem xét các ý kiến của học sinh. Các quy định này áp dụng cho mọi cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình và cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam[2].2. Vai trò của tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em
Để đảm bảo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em được lắng nghe và việc thực hiện quyền trẻ em được giám sát, pháp luật đã quy định cụ thể vai trò của các tổ chức xã hội. Đặc biệt, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được giao trách nhiệm là tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em
[3].Theo đó, Trung ương Đoàn có các trách nhiệm chính như: * Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em. * Đề xuất với Chính phủ các điều kiện bảo đảm thực hiện trách nhiệm đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em và giám sát việc thực hiện quyền trẻ em theo ý kiến, nguyện vọng của trẻ em
[3]. * Phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các cơ quan liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để hướng dẫn bảo đảm sự tham gia của trẻ em vào các vấn đề về trẻ em.3. Các bước chị N.T.H có thể thực hiện
Với vai trò là phụ huynh và cũng là một nhà giáo, chị có thể thực hiện các bước sau để thúc đẩy việc lắng nghe và giám sát quyền trẻ em tại trường của con mình:
* Trao đổi trực tiếp với nhà trường: Trước hết, chị nên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu nhà trường hoặc đại diện hội phụ huynh để trình bày các ý kiến, nguyện vọng của học sinh. Hỏi về các kênh tiếp nhận phản hồi của học sinh và phụ huynh. * Tìm kiếm sự hỗ trợ từ Đoàn Thanh niên: Nếu việc trao đổi trực tiếp không mang lại hiệu quả, chị có thể liên hệ với tổ chức Đoàn Thanh niên tại địa phương (cấp phường/xã, quận/huyện) hoặc thậm chí là cấp tỉnh/thành phố. Họ có trách nhiệm lắng nghe và hỗ trợ trẻ em trong việc bày tỏ ý kiến, cũng như giám sát việc thực hiện các quyền của trẻ em. Chị có thể đề nghị họ can thiệp hoặc tư vấn về cách thức để ý kiến, nguyện vọng của trẻ em được xem xét một cách nghiêm túc. * Tham gia vào các hoạt động liên quan đến trẻ em: Tích cực tham gia vào các hội nghị phụ huynh, các buổi đối thoại giữa nhà trường và học sinh (nếu có) để trực tiếp nêu lên những vấn đề này. Điều này cũng giúp tạo ra một môi trường khuyến khích trẻ em bày tỏ chính kiến.
Việc chủ động của phụ huynh và sự tham gia của các tổ chức xã hội như Đoàn Thanh niên sẽ góp phần quan trọng trong việc đảm bảo quyền trẻ em được thực hiện đầy đủ và ý kiến, nguyện vọng của trẻ em được tôn trọng, từ đó mang lại lợi ích tốt nhất của trẻ em.