Giải trình trong hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước

Trả lời

Khái niệm "Giải trình" trong hoạt động giám sát

Theo định nghĩa pháp lý, giải trình là việc cơ quan hoặc cá nhân hữu quan giải thích, làm rõ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao theo yêu cầu của chủ thể giám sát. Trong trường hợp của chị L.T.M, việc Sở Kế hoạch và Đầu tư yêu cầu chị giải trình các khoản mục chi phí có nghĩa là họ đang thực hiện hoạt động giám sát và yêu cầu chị làm rõ những vấn đề liên quan đến trách nhiệm của doanh nghiệp chị trong việc tuân thủ quy định pháp luật về tài chính, kế toán. Đây là một phần của quy trình quản lý nhà nước nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân.

Đối tượng và thẩm quyền giám sát

Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân quy định về hoạt động giám sát và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát ^[1]. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp của chị L.T.M, với tư cách là một tổ chức hoạt động kinh doanh, thuộc đối tượng có thể chịu sự giám sát từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Các cơ quan có thẩm quyền giám sát rất rộng. Ví dụ, Quốc hội có thẩm quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội và hoạt động của nhiều cơ quan, tổ chức ^[2]. Tương tự, ở cấp địa phương, Hội đồng nhân dân cũng giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật và hoạt động của các cơ quan thuộc cấp mình. Sở Kế hoạch và Đầu tư, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế ở địa phương, có trách nhiệm và quyền hạn để thực hiện các hoạt động giám sát đối với doanh nghiệp trong phạm vi chức năng của mình.

Nghĩa vụ và cách thức giải trình của doanh nghiệp

Khi nhận được yêu cầu giải trình từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền như Sở Kế hoạch và Đầu tư, doanh nghiệp của chị L.T.M có nghĩa vụ phải thực hiện. Việc giải trình cần được thực hiện một cách khách quan, đầy đủ, trung thực và kịp thời. Mặc dù Điều 29 của Nghị định số 79/2025/NĐ-CP (VBHN) đề cập đến việc giải trình ý kiến thẩm định trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật ^[3], nhưng nguyên tắc chung về việc giải trình để làm rõ thông tin, trách nhiệm vẫn được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước khác, bao gồm cả quản lý doanh nghiệp.

Chị nên chuẩn bị các tài liệu, chứng từ kế toán liên quan để giải thích rõ ràng các khoản mục chi phí mà Sở Kế hoạch và Đầu tư yêu cầu. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về yêu cầu cụ thể, chị nên liên hệ trực tiếp với cán bộ phụ trách tại Sở để được hướng dẫn chi tiết và đảm bảo việc giải trình được thực hiện đúng quy định.