Giải thích thuật ngữ Thiết bị y tế
“Chào chuyên gia, tôi là chị Lan, chủ một phòng khám nha khoa nhỏ ở quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi đang muốn nhập một số dụng cụ mới như máy chụp X-quang cầm tay và vật liệu trám răng. Tôi không rõ những thứ này có được coi là **thiết bị y tế** theo quy định không, và nếu có thì việc quản lý chúng sẽ như thế nào? Tôi nghe nói có nhiều loại và quy định khác nhau, nên hơi bối rối.”
Trả lời
Thiết bị y tế được định nghĩa như thế nào?
Theo quy định hiện hành, thiết bị y tế được hiểu là các loại thiết bị, vật tư cấy ghép, dụng cụ, vật liệu, thuốc thử và chất hiệu chuẩn in vitro, cùng với phần mềm (software) đi kèm, mà chúng phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu cụ thể. Điều này có nghĩa là không chỉ những máy móc lớn mà cả những vật tư nhỏ, vật liệu dùng trong y tế, hay thậm chí là phần mềm chuyên dụng cũng có thể được xếp vào nhóm thiết bị y tế nếu chúng phục vụ cho mục đích chẩn đoán, điều trị, phòng ngừa bệnh tật, hoặc hỗ trợ phục hồi chức năng của con người. Đối với trường hợp của chị Lan, cả máy chụp X-quang cầm tay và vật liệu trám răng đều có khả năng cao được xem là thiết bị y tế, tùy thuộc vào mục đích sử dụng và đặc tính kỹ thuật cụ thể của chúng.
Phạm vi quản lý và các trường hợp ngoại lệ
Việc quản lý thiết bị y tế rất chặt chẽ, bao gồm nhiều khía cạnh như phân loại, sản xuất, nghiên cứu lâm sàng, lưu hành, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, cung cấp dịch vụ, thông tin, quảng cáo và quản lý giá cả, cũng như việc sử dụng tại các cơ sở y tế
[1]. Điều này có nghĩa là khi chị nhập khẩu máy chụp X-quang hay vật liệu trám răng, chị sẽ phải tuân thủ các quy định về nhập khẩu, công bố tiêu chuẩn áp dụng, và các yêu cầu khác liên quan đến chất lượng và an toàn.Tuy nhiên, có một số trường hợp không được áp dụng các quy định quản lý thiết bị y tế này
[1]: * Nguyên vật liệu, bán thành phẩm dùng để sản xuất thiết bị y tế, trừ nguyên liệu có chứa chất ma túy và tiền chất. * Nguyên liệu sản xuất thiết bị y tế là mẫu máu, huyết thanh, huyết tương, nước tiểu, phân, dịch tiết cơ thể người, các mẫu khác từ người khi nhập khẩu, xuất khẩu phải bảo đảm an toàn sinh học. * Khí y tế. * Phụ kiện sử dụng cùng thiết bị y tế.Điều này có nghĩa là nếu chị nhập khẩu nguyên liệu thô để *tự sản xuất* vật liệu trám răng (nếu được phép), thì các nguyên liệu đó có thể không chịu cùng quy định như sản phẩm cuối cùng.
Lưu ý về các quy định liên quan
Các quy định về thiết bị y tế thường nằm trong các văn bản pháp luật tổng hợp, có thể điều chỉnh nhiều lĩnh vực khác nhau. Chẳng hạn, cùng một văn bản có thể quy định về mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp y tế công cộng
[2], hoặc quy định về việc công bố và đánh giá việc đáp ứng Thực hành tốt phân phối thuốc, nguyên liệu làm thuốc [3]. Do đó, khi tìm hiểu, chị cần chú ý đến các điều khoản cụ thể áp dụng cho lĩnh vực thiết bị y tế để đảm bảo tuân thủ đúng đắn.