Già hóa dân số và chính sách thích ứng của Nhà nước

Trả lời

Khái niệm về già hóa dân số

Thưa Ông Tám, tình trạng mà xã Hòa An đang đối mặt là một ví dụ điển hình của già hóa dân số. Theo định nghĩa, già hóa dân số là quá trình gia tăng tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số khi người từ đủ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số trở lên hoặc khi người từ đủ 65 tuổi trở lên chiếm từ 7% tổng dân số trở lên. Đây là một xu hướng chung của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, và đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội nếu có những chính sách thích ứng phù hợp.

Chính sách của Nhà nước trong thích ứng với già hóa dân số

Nhà nước ta đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thích ứng với già hóa dân số và đã có những quy định cụ thể. Theo quy định pháp luật, một trong các nội dung về công tác dân số là thích ứng với già hóa dân số ^[1].

Cụ thể hơn, chính sách của Nhà nước về dân số khẳng định rằng việc thực hiện chính sách dân số và phát triển thông qua các biện pháp như duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, và đặc biệt là thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu. Chính sách này gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh để xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc ^[3].

Nhà nước cũng có chính sách rõ ràng để nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần; đồng thời có chính sách thích ứng với già hóa dân số thông qua việc phát triển mạng lưới bệnh viện lão khoa, chuyên khoa lão trong bệnh viện đa khoa, phát triển các hoạt động chăm sóc người cao tuổi và bảo đảm người cao tuổi được tiếp cận thuận lợi với dịch vụ y tế ^[3]. Việc thực hiện chính sách dân số và phát triển là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo ^[3].

Vai trò của địa phương trong thích ứng với già hóa dân số

Đối với xã Hòa An của Ông Tám, việc chủ động lồng ghép các yếu tố dân số (bao gồm cả tình trạng già hóa dân số) vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương là một nguyên tắc quan trọng trong công tác dân số ^[2].

Điều này có nghĩa là xã cần xem xét kỹ cơ cấu dân số già hóa để đưa ra các giải pháp phù hợp, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển kinh tế nông nghiệp. Ông Tám và chính quyền xã có thể tập trung vào các giải pháp như: đào tạo nghề phù hợp với sức khỏe và kinh nghiệm của người cao tuổi còn khả năng lao động (ví dụ: các nghề thủ công, trồng trọt nhẹ nhàng, chăn nuôi quy mô nhỏ); khuyến khích và hỗ trợ phát triển các mô hình kinh tế gia đình, hợp tác xã nông nghiệp có sự tham gia của người cao tuổi; hoặc xây dựng các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng để đảm bảo người cao tuổi có cuộc sống tốt hơn, từ đó họ có thể tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội là một nguyên tắc cơ bản cần được tuân thủ ^[2].