Dữ liệu đặc tả trong cung cấp thông tin điện tử và dữ liệu mở
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Bắc Ninh chuyên về thương mại điện tử. Sắp tới, tôi muốn kết nối hệ thống của mình với Cổng Dịch vụ công của tỉnh để nộp một số hồ sơ trực tuyến và cũng đang tìm hiểu về việc cung cấp dữ liệu mở. Tôi nghe nói về 'dữ liệu đặc tả' nhưng không hiểu rõ nó là gì và tôi cần phải chuẩn bị những gì để đảm bảo dữ liệu của mình được chấp nhận? Liệu nó có áp dụng cho doanh nghiệp như tôi không?”
Trả lời
Dữ liệu đặc tả là gì và vai trò của nó
Dữ liệu đặc tả (Metadata) là những thông tin mô tả các đặc tính của dữ liệu như nội dung, định dạng, chất lượng, điều kiện và các đặc tính khác. Mục đích chính của dữ liệu đặc tả là tạo thuận lợi cho quá trình tìm kiếm, truy cập, quản lý và lưu trữ dữ liệu. Hiểu đơn giản, nó giống như 'thẻ' hoặc 'thông tin giới thiệu' giúp các hệ thống và người dùng hiểu được dữ liệu đó là gì, từ đâu đến và có thể sử dụng như thế nào. Đối với các cơ quan nhà nước, việc cung cấp thông tin trên môi trường mạng phải đảm bảo các yếu tố này để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và sử dụng
[2].Yêu cầu về dữ liệu đặc tả đối với thông tin công
Theo quy định hiện hành, khi các cơ quan nhà nước công khai thông tin trên môi trường mạng, đặc biệt là các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản quản lý hành chính, họ phải cung cấp các thông tin đặc tả chi tiết. Cụ thể, các thông tin này bao gồm hình thức văn bản, thẩm quyền ban hành, số ký hiệu, ngày ban hành, ngày hiệu lực, trích yếu, và tệp văn bản cho phép tải về, kèm theo công cụ tìm kiếm văn bản
[2]. Điều này đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy xuất của thông tin. Đối với dữ liệu mở, quy định còn chặt chẽ hơn khi yêu cầu tập dữ liệu mở phải bao gồm dữ liệu đặc tả tuân thủ tiêu chuẩn đặc tả dữ liệu mở cho cổng dữ liệu [1].Đối tượng áp dụng và liên quan đến doanh nghiệp
Các quy định về cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến, bao gồm cả yêu cầu về dữ liệu đặc tả, chủ yếu áp dụng cho các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương
[3]. Tuy nhiên, tổ chức, cá nhân như doanh nghiệp của chị, khi tham gia cung cấp và sử dụng thông tin, dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng, cũng cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan [3].Trong trường hợp của chị, khi chị muốn kết nối hệ thống của mình với Cổng Dịch vụ công hoặc cung cấp dữ liệu mở, mặc dù chị không phải là cơ quan nhà nước, nhưng dữ liệu mà chị cung cấp hoặc trao đổi với các hệ thống của nhà nước sẽ cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn về định dạng và cấu trúc, trong đó có thể bao gồm cả các yêu cầu về dữ liệu đặc tả để đảm bảo khả năng tương thích và tích hợp. Điều này giúp cho dữ liệu của chị được hệ thống nhà nước tiếp nhận, xử lý và hiển thị một cách chính xác, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ dữ liệu sau này.
Chuẩn bị cho doanh nghiệp
Để đảm bảo dữ liệu của mình được chấp nhận khi tương tác với các hệ thống dịch vụ công hoặc cung cấp dữ liệu mở, chị L.T.M nên: