Dự án khẩn cấp và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng

Trả lời

Chào ông T.V.H,

Trường hợp của địa phương ông đang gặp phải là một tình huống cấp bách, cần được xem xét theo quy định về dự án khẩn cấp để đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Việc xác định một dự án là khẩn cấp sẽ có những tác động đáng kể đến quy trình thực hiện, đặc biệt là trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng.

Định nghĩa và tiêu chí của Dự án khẩn cấp

Theo quy định hiện hành, dự án khẩn cấp được hiểu là các dự án cần thực hiện ngay nhằm các mục tiêu cụ thể như bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo đảm an ninh quốc gia, tránh gây thảm họa trực tiếp đến sinh mạng, sức khỏe và tài sản cộng đồng dân cư, tài sản của Nhà nước trên địa bàn hoặc không để ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề, khắc phục hoặc ứng cứu kịp thời, hoặc ngăn chặn hậu quả có thể xảy ra do thiên tai, sự cố bất khả kháng, sự cố hoặc ứng phó sự cố môi trường đặc biệt nghiêm trọng và những trường hợp khẩn cấp khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Trong bối cảnh liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng rừng, Điều 18 của Nghị định số 42/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung Điều 41a, trong đó quy định rõ các dự án được chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên sang mục đích khác. Cụ thể, dự án khẩn cấp bao gồm "dự án khẩn cấp theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp; dự án đột xuất, khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cháy, nổ; dự án cấp bách để giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn theo quyết định của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ" ^[1].

Áp dụng cho trường hợp xây kè chống sạt lở

Dựa trên mô tả của ông, dự án xây dựng tuyến kè chắn sạt lở nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của bà con trước nguy cơ sạt lở do mưa lũ hoàn toàn phù hợp với các tiêu chí của một dự án khẩn cấp như đã nêu trên. Đây là dự án đột xuất, khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, nhằm tránh gây thảm họa trực tiếp đến sinh mạng, sức khỏe và tài sản cộng đồng dân cư. Do đó, dự án này có khả năng cao được xem xét là dự án khẩn cấp.

Quy định về đầu tư công và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng

Các hoạt động đầu tư công, bao gồm cả dự án khẩn cấp, được điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật về đầu tư công. Nghị định số 100/2015/QH hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công về phân loại chương trình, dự án đầu tư công, lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư, v.v. ^[2]. Đối tượng áp dụng của Nghị định này là các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công ^[3].

Khi dự án của ông được xác định là dự án khẩn cấp và là dự án đầu tư công ^[4], việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng tự nhiên sẽ được xem xét theo các quy định đặc biệt dành cho loại dự án này. Điều này có thể giúp đẩy nhanh các thủ tục hành chính liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, vốn thường rất chặt chẽ và tốn nhiều thời gian, để kịp thời ứng phó với tình hình khẩn cấp. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn cần tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và quản lý rừng theo pháp luật hiện hành.