Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Anh Nguyễn Văn H, một ngư dân tại Khánh Hòa, đang lo lắng về việc nguồn lợi hải sản ngày càng cạn kiệt, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của gia đình. Anh nghe nói về việc "đồng quản lý" và muốn biết cộng đồng ngư dân địa phương như anh có thể tham gia vào công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản như thế nào để đảm bảo sinh kế bền vững.”
Trả lời
Đồng quản lý: Cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản
Đồng quản lý là một phương thức quan trọng, trong đó Nhà nước chia sẻ quyền hạn và trách nhiệm với các tổ chức cộng đồng để cùng tham gia vào công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Điều này có nghĩa là cộng đồng ngư dân địa phương, như cộng đồng của Anh H, có vai trò chủ động và được trao quyền trong việc quản lý và phát triển các khu vực khai thác thủy sản. Đây là một cơ sở pháp lý quan trọng được quy định lần đầu tiên trong Luật Thủy sản 2017
[1], giúp tăng cường hiệu quả quản lý và đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.Vai trò của cộng đồng trong Đồng quản lý
Theo định hướng chung của các văn bản pháp luật, các tổ chức cộng đồng ngư dân được khuyến khích tham gia sâu rộng vào các hoạt động bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Các quy định pháp luật cũng thường xác định rõ đối tượng, phạm vi, điều kiện để các bên liên quan thực hiện chính sách và trách nhiệm của mình
[2]. Với phương thức đồng quản lý, cộng đồng có thể tham gia vào nhiều hoạt động như: thiết lập và thực thi các quy tắc khai thác (ví dụ: mùa vụ, ngư cụ, hạn mức), giám sát hoạt động khai thác, bảo vệ các hệ sinh thái biển quan trọng, và tham gia vào các quyết định liên quan đến quản lý tài nguyên. Việc này không chỉ giúp giảm áp lực lên nguồn lợi mà còn tạo ra sự đồng thuận, gắn kết trong cộng đồng.Lợi ích và hiệu quả của Đồng quản lý
Việc thực hiện đồng quản lý đã cho thấy những kết quả tích cực bước đầu, huy động được sự tham gia của đông đảo người dân và khẳng định vai trò của tổ chức cộng đồng trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản
[1]. Các địa phương cũng đã chủ động triển khai, với hàng chục tổ chức cộng đồng được công nhận và giao quyền, thu hút hàng ngàn hộ gia đình và cá nhân tham gia. Điều này giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của ngư dân, từ đó góp phần khôi phục và phát triển nguồn lợi, đảm bảo thu nhập ổn định và lâu dài cho những người làm nghề biển. Các hoạt động quản lý nhà nước cũng thường được quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh, nhằm đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả trong mọi lĩnh vực [3].