Định nghĩa và Quản lý Trang thiết bị y tế
“Chào luật sư, tôi là Chị Mai, chủ một cửa hàng vật tư y tế nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Gần đây tôi muốn nhập một lô khẩu trang y tế đặc biệt có khả năng lọc bụi mịn và kháng khuẩn cao để bán. Tôi đang băn khoăn không biết loại khẩu trang này có được coi là 'trang thiết bị y tế' theo quy định pháp luật không, để tôi biết cách làm hồ sơ và xin giấy phép cho đúng. Tôi nghe nói có nhiều loại và quy định khá phức tạp.”
Trả lời
Trang thiết bị y tế được hiểu như thế nào?
Chào Chị Mai, để xác định liệu khẩu trang y tế đặc biệt của chị có phải là trang thiết bị y tế hay không, chúng ta cần căn cứ vào định nghĩa pháp luật. Theo Nghị định sửa đổi Nghị định số 98/2021/NĐ-CP (VBHN) (03/VBHN-BYT), trang thiết bị y tế được định nghĩa là "các loại thiết bị, vật tư cấy ghép, dụng cụ, vật liệu, thuốc thử và chất hiệu chuẩn in vitro, phần mềm (software) đáp ứng đồng thời các yêu cầu sau đây:"
[1]. Mặc dù định nghĩa này còn thiếu phần "các yêu cầu sau đây", nhưng nó đã liệt kê rõ ràng các thành phần cơ bản.Trong trường hợp của chị, khẩu trang y tế, đặc biệt là loại có khả năng lọc bụi mịn và kháng khuẩn, thường được xếp vào nhóm "vật tư" hoặc "vật liệu" y tế. Do đó, rất có thể sản phẩm khẩu trang của chị sẽ được coi là trang thiết bị y tế và phải tuân thủ các quy định quản lý tương ứng.
Phạm vi quản lý đối với trang thiết bị y tế
Việc xác định một sản phẩm là trang thiết bị y tế rất quan trọng vì nó sẽ quyết định các thủ tục pháp lý mà chị cần thực hiện. Nghị định số 98/2021/NĐ-CP (VBHN) quy định rất rõ về việc quản lý trang thiết bị y tế, bao gồm nhiều khía cạnh từ phân loại, sản xuất, lưu hành, mua bán, cho đến thông tin, quảng cáo và quản lý giá
[1], [2].Cụ thể, Nghị định này quy định về: * Phân loại trang thiết bị y tế. * Sản xuất, nghiên cứu lâm sàng, lưu hành, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, cung cấp dịch vụ trang thiết bị y tế. * Thông tin, quảng cáo trang thiết bị y tế. * Quản lý giá trang thiết bị y tế và quản lý, sử dụng trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế
[1].Một điều luật khác cũng nhấn mạnh phạm vi quản lý này, bao gồm: phân loại, sản xuất, lưu hành, mua bán, cung cấp dịch vụ, thông tin, nhãn trang thiết bị y tế và quản lý, sử dụng tại các cơ sở y tế
[2]. Điều này cho thấy, việc nhập khẩu và kinh doanh khẩu trang y tế của chị sẽ phải tuân thủ các quy định chặt chẽ về đăng ký lưu hành, công bố tiêu chuẩn áp dụng, và các giấy phép kinh doanh liên quan.Các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh
Chị Mai cũng cần lưu ý rằng không phải tất cả các sản phẩm liên quan đến y tế đều được coi là trang thiết bị y tế theo Nghị định này. Một số trường hợp không áp dụng bao gồm: nguyên vật liệu, bán thành phẩm để sản xuất trang thiết bị y tế (trừ nguyên liệu có chứa chất ma túy và tiền chất); nguyên liệu sản xuất trang thiết bị y tế là mẫu máu, huyết thanh, huyết tương, nước tiểu, phân, dịch tiết cơ thể người; khí y tế; và phụ kiện sử dụng
[1].Ngoài ra, các vấn đề như an toàn tiêm chủng và bồi thường khi sử dụng vắc xin (mặc dù cũng liên quan đến sức khỏe) lại được quy định riêng biệt trong các văn bản khác, không thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp của Nghị định về trang thiết bị y tế này
[3]. Điều này cho thấy sự phân tách rõ ràng trong quản lý các sản phẩm y tế khác nhau.Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, chị nên liên hệ với cơ quan quản lý chuyên ngành (ví dụ: Sở Y tế Hà Nội hoặc Bộ Y tế) để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục nhập khẩu và kinh doanh khẩu trang y tế đặc biệt của mình, bao gồm việc phân loại chính xác sản phẩm và các giấy phép cần thiết.