Điều kiện xuất nhập khẩu Mẫu vật tiền Công ước CITES
“Tôi là H, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có một bộ sưu tập tiêu bản côn trùng quý hiếm được ông nội tôi sưu tầm từ những năm 1980, trước khi Việt Nam gia nhập CITES. Giờ tôi muốn mang một số tiêu bản này sang Mỹ để trưng bày trong một triển lãm cá nhân. Không biết tôi có cần giấy phép gì không, hay có được coi là 'hàng cấm' không?”
Trả lời
Chào Anh H, về trường hợp của anh với bộ sưu tập tiêu bản côn trùng quý hiếm có từ trước khi Việt Nam gia nhập Công ước CITES, đây là một vấn đề pháp lý khá phổ biến liên quan đến Mẫu vật tiền Công ước.
Hiểu về Mẫu vật tiền Công ước
Mẫu vật tiền Công ước được định nghĩa là những mẫu vật có được trước ngày loài đó được quy định tại các Phụ lục CITES hoặc trước khi quốc gia thành viên gia nhập Công ước
[1]. Điều này có nghĩa là bộ sưu tập của anh, nếu được chứng minh có nguồn gốc từ trước thời điểm quy định của CITES áp dụng cho loài đó hoặc trước khi Việt Nam là thành viên CITES, có thể được xem xét dưới một quy chế đặc biệt. Mục đích chính của quy định này là để tránh việc áp dụng hồi tố các quy định của CITES cho những mẫu vật đã có hợp pháp trước khi Công ước có hiệu lực.Điều kiện xuất khẩu Mẫu vật tiền Công ước
Đối với việc xuất khẩu mẫu vật tiền Công ước không vì mục đích thương mại (như trường hợp của anh là để trưng bày cá nhân), anh sẽ cần có giấy phép CITES hoặc chứng chỉ CITES theo quy định
[1]. Việc này đảm bảo rằng nguồn gốc của mẫu vật được kiểm soát và phù hợp với tinh thần của Công ước về bảo tồn các loài hoang dã nguy cấp. Mặc dù là "tiền Công ước", việc di chuyển qua biên giới vẫn cần sự chấp thuận và kiểm soát của cơ quan quản lý CITES.Quy trình và Lưu ý về Hải quan
Khi xuất khẩu các mẫu vật này, anh cũng cần tuân thủ các thủ tục hải quan hiện hành. Tổng cục Hải quan có quy định về thủ tục nhập khẩu và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa. Mặc dù các quy định này thường áp dụng cho hàng hóa thương mại hay các sản phẩm cụ thể như nhiên liệu trên tàu biển
[2] hay sữa bột [3], nhưng nguyên tắc về việc khai báo đầy đủ và tuân thủ các quy định về giấy phép chuyên ngành là bắt buộc đối với mọi loại hàng hóa xuất nhập khẩu, bao gồm cả các mẫu vật đặc biệt. Anh cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc và giấy phép CITES để tránh các rắc rối tại cửa khẩu.Giữ gìn và Chứng minh Nguồn gốc
Để thuận tiện cho việc xin giấy phép và tránh các hiểu lầm, anh nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh rõ ràng về thời điểm và cách thức ông nội anh đã sưu tầm các tiêu bản này. Bất kỳ giấy tờ, nhật ký, hoặc hình ảnh cũ nào có thể xác nhận niên đại của bộ sưu tập sẽ rất hữu ích. Việc chứng minh nguồn gốc hợp pháp là yếu tố then chốt để các mẫu vật của anh được công nhận là Mẫu vật tiền Công ước và được cấp phép xuất khẩu.