Dịch vụ dân số và các nguồn tài chính thực hiện
“Chị N.T.H, giám đốc Trung tâm Y tế huyện vùng cao ở Tỉnh Hòa Bình, đang rất băn khoăn về việc triển khai các dịch vụ dân số mới tại địa phương. Chị không rõ những hoạt động nào được xem là dịch vụ dân số theo quy định pháp luật và nguồn kinh phí để thực hiện các dịch vụ này sẽ đến từ đâu, đặc biệt là khi muốn mở rộng thêm các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.”
Trả lời
Khái niệm và các hoạt động của Dịch vụ dân số
Theo định nghĩa, dịch vụ dân số bao gồm các hoạt động phục vụ công tác dân số, cụ thể là cung cấp thông tin, dữ liệu dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, dịch vụ nâng cao chất lượng dân số, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật. Như vậy, các hoạt động mà trung tâm y tế của chị N.T.H đang và dự định triển khai, đặc biệt là dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, hoàn toàn nằm trong phạm vi của dịch vụ dân số.
Phạm vi và nguyên tắc của công tác dân số
Để hiểu rõ hơn về bối cảnh của dịch vụ dân số, cần xem xét đến công tác dân số nói chung. Công tác này quy định về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1]. Điều này khẳng định việc thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số là những mục tiêu quan trọng, đồng thời là cơ sở để phát triển các dịch vụ liên quan.Khi thực hiện các hoạt động này, cần tuân thủ các nguyên tắc như bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa dân tộc; đảm bảo sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình; và lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội
[2].Các nguồn tài chính để thực hiện dịch vụ dân số
Về nguồn kinh phí để thực hiện các dịch vụ dân số, đặc biệt là các dịch vụ mới như chăm sóc người cao tuổi, có nhiều nguồn khác nhau. Cụ thể, nguồn tài chính cho công tác dân số bao gồm: ngân sách nhà nước; Quỹ bảo hiểm xã hội, Quỹ bảo hiểm y tế; kinh phí chi trả của người sử dụng dịch vụ dân số; viện trợ, tài trợ, hỗ trợ của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật; và các nguồn kinh phí khác theo quy định của pháp luật
[3].Chị N.T.H có thể chủ động tìm hiểu các nguồn ngân sách nhà nước phân bổ cho công tác dân số tại địa phương, đồng thời xem xét khả năng thu phí dịch vụ từ người sử dụng đối với các dịch vụ cụ thể, hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân khác để đảm bảo nguồn lực cho việc mở rộng và duy trì các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.