Dịch vụ dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một phòng khám tư nhân ở Quận 7, TP.HCM, chuyên về sản phụ khoa. Gần đây, tôi thấy nhu cầu về tư vấn kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản rất cao. Tôi muốn mở rộng thêm dịch vụ này nhưng không rõ "dịch vụ dân số" thì bao gồm những gì và có được nhà nước hỗ trợ gì không. Tôi năm nay 40 tuổi, có kinh nghiệm 15 năm trong ngành y.”
Trả lời
Dịch vụ dân số bao gồm những gì?
Theo quy định hiện hành, dịch vụ dân số được hiểu là các hoạt động phục vụ công tác dân số. Điều này bao hàm một phạm vi rất rộng, không chỉ dừng lại ở cung cấp thông tin, dữ liệu dân số mà còn mở rộng đến truyền thông, vận động, giáo dục về dân số. Đặc biệt, các dịch vụ mà chị N.T.H đang quan tâm như chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình là những cấu phần quan trọng của dịch vụ dân số. Ngoài ra, nó còn bao gồm dịch vụ nâng cao chất lượng dân số, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật.
Phạm vi và nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Công tác dân số, trong đó có các dịch vụ dân số, được quy định nhằm mục tiêu rất rộng lớn, bao gồm truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; và nâng cao chất lượng dân số
[1]. Các hoạt động này phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản, trong đó có việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số, gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, phải bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số [2]. Điều này có nghĩa là phòng khám của chị khi cung cấp các dịch vụ này cần đảm bảo quyền tự nguyện và thông tin đầy đủ cho người dân.Khả năng nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
Đối với câu hỏi về việc có được nhà nước hỗ trợ hay không, pháp luật có quy định về ngân sách nhà nước chi cho công tác dân số. Cụ thể, ngân sách có thể chi cho các cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số thuộc danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, hoặc khi thực hiện nhiệm vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu. Ngoài ra, có thể có các khoản chi hỗ trợ cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số của Nhà nước theo quy định pháp luật về ngân sách và cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập
[3]. Điều này mở ra khả năng cho phòng khám tư nhân của chị N.T.H nếu đáp ứng các tiêu chí và tham gia vào các chương trình, dự án cụ thể của nhà nước liên quan đến công tác dân số. Chị nên tìm hiểu thêm về các chương trình y tế công cộng hoặc các gói thầu dịch vụ dân số mà Sở Y tế TP.HCM hoặc các cơ quan liên quan đang triển khai để xem xét khả năng tham gia.