Danh tính điện tử của công dân Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi nghe nói sắp tới mình sẽ có cái gọi là 'danh tính điện tử' để giao dịch online. Tôi lo lắm, không biết cái này có an toàn không, rồi nó bao gồm những thông tin gì của mình? Lỡ mà bị lộ thì có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh và cuộc sống không?”
Trả lời
Danh tính điện tử là gì và những thông tin cơ bản
Chào chị L.T.M, chị không cần quá lo lắng về danh tính điện tử của công dân Việt Nam. Đây là một khái niệm mới được quy định trong Luật Căn cước 2023 nhằm tạo thuận lợi cho công dân trong các giao dịch trên môi trường điện tử.
Theo định nghĩa, danh tính điện tử là một số thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu căn cước cho phép xác định duy nhất người đó trên môi trường điện tử thông qua hệ thống định danh và xác thực điện tử và để tạo lập căn cước điện tử. Điều này có nghĩa là, thay vì phải xuất trình giấy tờ vật lý, chị có thể sử dụng danh tính điện tử để thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch dân sự, kinh doanh trực tuyến một cách nhanh chóng và tiện lợi hơn.
Luật Căn cước 2023 quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước; thẻ căn cước, căn cước điện tử; giấy chứng nhận căn cước; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan
[1]. Luật này áp dụng đối với công dân Việt Nam [2], bao gồm cả chị, và người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam.Tính an toàn và bảo mật của danh tính điện tử
Về mối lo ngại của chị về tính an toàn và bảo mật, chị có thể yên tâm rằng việc xây dựng và quản lý danh tính điện tử được thực hiện với các tiêu chuẩn bảo mật cao. Hệ thống định danh và xác thực điện tử được thiết kế để bảo vệ thông tin cá nhân của công dân. Các thông tin này được lưu trữ trong Cơ sở dữ liệu căn cước, một hệ thống dữ liệu tập trung, được quản lý chặt chẽ bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Mục đích của việc này là để đảm bảo rằng chỉ có chị, hoặc người được chị ủy quyền, mới có thể truy cập và sử dụng danh tính điện tử của mình. Các biện pháp kỹ thuật và quy trình pháp lý sẽ được áp dụng để ngăn chặn việc truy cập trái phép hoặc lộ lọt thông tin. Luật Căn cước cũng quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc quản lý và sử dụng các dữ liệu này, đảm bảo tính bảo mật và an toàn thông tin
[3].Lợi ích và trách nhiệm khi sử dụng
Việc có danh tính điện tử sẽ mang lại nhiều lợi ích cho công việc kinh doanh của chị. Chị có thể dễ dàng thực hiện các thủ tục đăng ký kinh doanh online, ký kết hợp đồng điện tử, hoặc xác thực danh tính khi giao dịch với ngân hàng, đối tác mà không cần phải đến trực tiếp hoặc mang theo nhiều giấy tờ. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ số.
Tuy nhiên, đi kèm với lợi ích là trách nhiệm của công dân trong việc bảo mật thông tin cá nhân của mình, ví dụ như không chia sẻ mật khẩu, mã OTP cho người khác. Do đó, các quy định về danh tính điện tử sẽ áp dụng trực tiếp cho chị và các công dân Việt Nam khác khi tham gia các giao dịch điện tử
[4]. Nếu có bất kỳ sự cố nào liên quan đến việc lộ lọt thông tin do lỗi hệ thống, các cơ quan chức năng sẽ có trách nhiệm xử lý theo quy định của pháp luật.