Đặc san báo chí và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà xuất bản nhỏ ở TP.HCM chuyên về sách ảnh và tạp chí văn hóa. Gần đây, chúng tôi muốn ra một ấn phẩm đặc biệt nhân kỷ niệm 10 năm thành lập, tập trung vào một chủ đề văn hóa cụ thể và chỉ phát hành một lần. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'Đặc san'. Vậy ấn phẩm của tôi có được coi là Đặc san không và nó có phải tuân thủ Luật Báo chí không? Tôi hơi băn khoăn về các quy định pháp luật.”
Trả lời
Đặc san là gì và có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Báo chí không?
Theo định nghĩa, Đặc san là sản phẩm thông tin có tính chất báo chí xuất bản không định kỳ theo sự kiện, chủ đề. Như vậy, ấn phẩm đặc biệt mà anh T.V.K muốn phát hành, nếu có tính chất thông tin báo chí, được xuất bản một lần (không định kỳ) và tập trung vào một chủ đề cụ thể (kỷ niệm 10 năm thành lập, chủ đề văn hóa), thì hoàn toàn có thể được xem là một loại Đặc san.
Vì Đặc san mang "tính chất báo chí", nó sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Báo chí sửa đổi 2025
[1]. Luật này quy định về quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, tổ chức và hoạt động báo chí, cũng như quyền và nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động báo chí. Đối tượng áp dụng của Luật này bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí tại Việt Nam [2]. Do đó, nhà xuất bản của anh T.V.K khi phát hành Đặc san sẽ phải tuân thủ các quy định của Luật Báo chí.Các quy định liên quan khi phát hành Đặc san
Khi ấn phẩm của anh được xác định là Đặc san và thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Báo chí, nhà xuất bản của anh sẽ phải tuân thủ các quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí. Cụ thể, báo chí có nhiệm vụ thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, và góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội
[3].Ngoài ra, Nhà nước cũng có chính sách về phát triển báo chí, bao gồm việc có chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí, đầu tư vào đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ hiện đại cho các cơ quan báo chí, cũng như đặt hàng báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng
[4]. Điều này cho thấy hoạt động xuất bản Đặc san cần phải phù hợp với định hướng và quản lý chung của Nhà nước đối với lĩnh vực báo chí.Lưu ý quan trọng cho nhà xuất bản của anh T.V.K
Để phát hành Đặc san một cách hợp pháp, nhà xuất bản của anh cần thực hiện các thủ tục xin cấp phép xuất bản theo quy định của pháp luật về báo chí và xuất bản. Điều này bao gồm việc đăng ký, xin giấy phép đối với ấn phẩm Đặc san tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Nội dung của Đặc san cũng cần đảm bảo tuân thủ các quy định về đạo đức báo chí, không vi phạm các điều cấm trong hoạt động báo chí, và phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích đã đăng ký. Việc tuân thủ các quy định này sẽ giúp nhà xuất bản của anh tránh được các rủi ro pháp lý và đảm bảo hoạt động xuất bản diễn ra suôn sẻ.