Cơ sở dữ liệu quốc gia và tác động đến hoạt động kinh doanh
“Chị Lan, chủ một cơ sở sản xuất thực phẩm sạch ở Quận 1, TP.HCM, đang lo lắng về việc các quy định mới về quản lý chất lượng sản phẩm. Chị nghe nói có "Cơ sở dữ liệu quốc gia" và không biết liệu thông tin sản phẩm của chị có bị đưa vào đó không, và nếu có thì ai sẽ chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu đó? Chị cũng muốn biết liệu chị có thể khai thác được thông tin gì từ các cơ sở dữ liệu này để phục vụ cho việc kinh doanh của mình không.”
Trả lời
Cơ sở dữ liệu quốc gia: Khái niệm và phạm vi ảnh hưởng
Chào chị Lan, về thắc mắc của chị liên quan đến Cơ sở dữ liệu quốc gia và tác động của nó đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm sạch của mình, chị cần hiểu rằng đây là các cơ sở dữ liệu dùng chung của một hoặc một số lĩnh vực kinh tế - xã hội, được xây dựng, cập nhật và duy trì nhằm đáp ứng yêu cầu truy nhập và sử dụng thông tin, phục vụ lợi ích công cộng và các ngành kinh tế. Các quy định chi tiết về việc xây dựng, cập nhật, duy trì và khai thác, sử dụng các cơ sở dữ liệu này được nêu rõ tại Nghị định số 194/2025/NĐ-CP
[1].Đối với lĩnh vực sản xuất thực phẩm, thông tin về chất lượng sản phẩm, hàng hóa có thể được đưa vào các Cơ sở dữ liệu quốc gia chuyên ngành, ví dụ như Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng
[3]. Điều này có nghĩa là thông tin liên quan đến sản phẩm của cơ sở chị, nếu thuộc phạm vi quản lý của các cơ sở dữ liệu này, hoàn toàn có thể được thu thập và lưu trữ. Mục đích là để phục vụ công tác quản lý nhà nước, kiểm tra chất lượng, và đảm bảo minh bạch thông tin cho người tiêu dùng.Trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu
Về vấn đề tính chính xác của dữ liệu, chị Lan có thể yên tâm rằng các quy định pháp luật đã phân định rõ ràng trách nhiệm này. Theo nguyên tắc, Chính phủ thống nhất quản lý về dữ liệu, và sẽ phân công một cơ quan làm chủ quản cơ sở dữ liệu quốc gia để quản lý, khai thác và sử dụng
[2]. Điều quan trọng là, dữ liệu phát sinh từ hoạt động quản lý nhà nước chuyên ngành thuộc cơ quan cấp nào, thì chính cơ quan cấp đó sẽ chịu trách nhiệm cập nhật dữ liệu chính xác, kịp thời vào cơ sở dữ liệu quốc gia [2].Do đó, nếu thông tin sản phẩm của cơ sở chị được đưa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia, trách nhiệm về việc đảm bảo tính chính xác và kịp thời của dữ liệu đó sẽ thuộc về cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã thu thập và quản lý thông tin đó. Chị có quyền yêu cầu đính chính nếu phát hiện thông tin không chính xác.
Khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ kinh doanh
Không chỉ là đối tượng cung cấp thông tin, chị Lan còn có thể khai thác các Cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ cho hoạt động kinh doanh của mình. Ví dụ, trong lĩnh vực kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa, việc kiểm tra được thực hiện dựa trên phân tích dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng
[3]. Điều này giúp các doanh nghiệp như của chị có thể tham khảo các tiêu chuẩn, quy định, hoặc thậm chí là thông tin về các sản phẩm tương tự trên thị trường để đảm bảo sản phẩm của mình đạt chất lượng và tuân thủ pháp luật.Việc áp dụng công nghệ số và các hệ thống thông minh trong việc lựa chọn đối tượng, phương thức kiểm tra cũng được khuyến khích
[3]. Điều này mở ra cơ hội cho chị tiếp cận thông tin một cách minh bạch hơn, giúp chị chủ động hơn trong việc quản lý chất lượng và nâng cao uy tín cho thương hiệu thực phẩm sạch của mình.