Cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm công nghệ cao
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây, tôi bị lừa mất một khoản tiền lớn khi giao dịch mua hàng qua mạng, do đối tượng sử dụng các thủ đoạn tinh vi trên nền tảng online. Tôi nghe nói có các cơ quan chuyên trách về tội phạm công nghệ cao, vậy những cơ quan này là ai và họ có thể giúp tôi giải quyết trường hợp này không?”
Trả lời
Cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm công nghệ cao là ai?
Theo quy định tại Nghị định số 25/2014/NĐ-CP, Cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao (gọi tắt là Cơ quan chuyên trách) được định nghĩa là các đơn vị nghiệp vụ trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ chuyên trách tham mưu, tổ chức, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao. Như vậy, đây là các đơn vị có chuyên môn sâu trong lực lượng vũ trang, được trang bị kiến thức và kỹ năng đặc thù để đối phó với các hành vi phạm tội tinh vi trên không gian mạng.
Phạm vi hoạt động và trách nhiệm của Cơ quan chuyên trách
Các Cơ quan chuyên trách có nhiệm vụ hoạt động trong lĩnh vực phòng ngừa, phát hiện, xử lý các loại tội phạm và vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao, bao gồm cả công nghệ thông tin và viễn thông
[1]. Trường hợp của anh N.V.T, việc bị lừa đảo qua mạng với các thủ đoạn tinh vi trên nền tảng online rõ ràng thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này. Các hành vi lừa đảo này được xem là tội phạm và vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao.Nghị định này cũng áp dụng trực tiếp đối với các cán bộ, cơ quan chuyên trách trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình
[2]. Điều này khẳng định vai trò và trách nhiệm pháp lý của các cơ quan này trong việc tiếp nhận và xử lý các vụ việc như của anh.Nguyên tắc hoạt động và chính sách hỗ trợ
Hoạt động phòng, chống tội phạm công nghệ cao của các Cơ quan chuyên trách phải tuân thủ các nguyên tắc chặt chẽ, đảm bảo đúng điều kiện, trình tự, thủ tục, hình thức, thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Đồng thời, công tác này phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, lấy phòng ngừa là chính, chủ động, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh mọi vi phạm, đồng thời tôn trọng, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân
[3].Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, Nhà nước có chính sách đầu tư trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật chuyên dụng hiện đại và huy động tiềm lực khoa học công nghệ cho Cơ quan chuyên trách. Ngoài ra, Nhà nước cũng ưu tiên tuyển chọn cán bộ, thu hút chuyên gia giỏi về công nghệ thông tin, viễn thông, đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ chuyên trách
[4]. Điều này cho thấy các Cơ quan chuyên trách được trang bị đầy đủ về cả nhân lực và vật lực để đối phó với các loại tội phạm công nghệ cao ngày càng phức tạp.