Cơ chế bù chéo giá điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói nhiều về việc 'giảm bù chéo giá điện' theo Luật Điện lực 2024 và các văn bản mới. Hiện tại, giá điện cho sản xuất của chúng tôi đang khá ổn định, nhưng tôi lo lắng liệu việc giảm bù chéo này có khiến chi phí điện tăng vọt, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của xưởng không? Cơ chế này cụ thể là gì và nó sẽ thay đổi như thế nào?”
Trả lời
Cơ chế bù chéo giá điện là gì?
Bù chéo giá điện là một cơ chế định giá bán lẻ điện, theo đó giá bán điện được điều chỉnh giữa các nhóm khách hàng sử dụng điện khác nhau nhằm mục đích áp dụng một biểu giá bán lẻ điện thống nhất hoặc có sự hỗ trợ nhất định. Hiểu đơn giản, một số nhóm khách hàng có thể trả giá điện cao hơn chi phí thực tế để bù đắp cho các nhóm khác được hưởng giá thấp hơn, thường là để hỗ trợ sản xuất, nông nghiệp hoặc các hộ gia đình có mức tiêu thụ thấp.
Quy định pháp luật về lộ trình giảm bù chéo giá điện
Theo tinh thần của Luật Điện lực 2024, các hoạt động điện lực và sử dụng điện tại Việt Nam được điều chỉnh để đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng
[1], áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động điện lực, sử dụng điện hoặc có hoạt động khác liên quan đến điện lực [2].Đặc biệt, Nghị định số 146/2025/NĐ-CP đã quy định rõ về việc phân quyền nhiệm vụ quyền hạn của Thủ tướng Chính phủ trong việc quyết định lộ trình giảm bù chéo giá điện. Cụ thể, Bộ Công Thương sẽ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ tướng Chính phủ về việc quyết định lộ trình này, cũng như lộ trình cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Cơ cấu giá mới có thể bao gồm nhiều thành phần như giá công suất, giá điện năng, giá cố định, giá biến đổi hoặc các thành phần giá khác, áp dụng cho các nhóm khách hàng khi điều kiện kỹ thuật cho phép
[3].Điều này có nghĩa là Nhà nước đang hướng tới một cơ cấu giá điện minh bạch và sát với chi phí hơn, giảm dần sự hỗ trợ chéo giữa các nhóm khách hàng.
Tác động của việc giảm bù chéo giá điện đối với hoạt động sản xuất
Việc triển khai lộ trình giảm bù chéo giá điện có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể trong chi phí điện của các nhóm khách hàng. Đối với xưởng sản xuất của Anh tại Củ Chi, nếu trước đây nhóm khách hàng sản xuất đang được hưởng một mức giá ưu đãi thông qua cơ chế bù chéo, thì việc giảm bù chéo có thể khiến giá điện cho sản xuất tăng lên để phản ánh đúng hơn chi phí thực tế. Ngược lại, những nhóm khách hàng khác trước đây phải chịu giá cao để bù chéo có thể thấy giá điện của họ giảm xuống.
Anh cần theo dõi sát sao các thông báo chính thức từ Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam về lộ trình cụ thể, đặc biệt là các quy định về biểu giá bán lẻ điện mới áp dụng cho nhóm khách hàng sản xuất. Việc hiểu rõ cơ cấu giá mới sẽ giúp Anh chủ động tính toán và điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh để tối ưu hóa chi phí điện và duy trì hiệu quả hoạt động của xưởng.