Cơ chế bù chéo giá điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Thành phố Thủ Đức. Mấy tháng nay chi phí tiền điện của xưởng tôi tăng cao quá, trong khi nghe nói giá điện sinh hoạt thì lại thấp hơn đáng kể. Tôi thắc mắc là tại sao lại có sự chênh lệch này và liệu có phải nhà nước đang áp dụng cái gọi là 'bù chéo giá điện' hay không? Điều này có hợp lý và đúng luật không ạ?”
Trả lời
Bù chéo giá điện là gì?
"Bù chéo giá điện" là một cơ chế định giá bán lẻ điện, trong đó, giá điện cho một số nhóm khách hàng (ví dụ: khách hàng công nghiệp, thương mại) có thể cao hơn chi phí sản xuất và phân phối thực tế, để bù đắp cho việc duy trì mức giá thấp hơn chi phí đối với các nhóm khách hàng khác (ví dụ: khách hàng sinh hoạt, vùng sâu, vùng xa). Mục tiêu chính của cơ chế này thường là nhằm đảm bảo an sinh xã hội, hỗ trợ sản xuất, phát triển kinh tế-xã hội một cách hài hòa và bền vững.
Mục đích và cơ sở pháp lý của chính sách giá điện
Việc áp dụng biểu giá bán lẻ điện thống nhất nhưng có sự khác biệt giữa các nhóm khách hàng là một phần trong chính sách của Nhà nước về phát triển điện lực nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đời sống Nhân dân
[1]. Theo Luật Điện lực, Nhà nước ban hành các chính sách phát triển, đầu tư xây dựng ngành điện để đáp ứng nhu cầu điện với chất lượng ổn định, an toàn và kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh [2].Đặc biệt, Luật Điện lực 2024 còn nhấn mạnh chính sách phát triển điện vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Chính sách này ưu tiên ngân sách nhà nước và huy động các nguồn lực khác để đảm bảo cung cấp điện an toàn, thường xuyên, tin cậy cho các hộ gia đình và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương này
[3]. Điều này cho thấy sự cần thiết của một cơ chế linh hoạt về giá để có thể hỗ trợ các khu vực và đối tượng đặc biệt, qua đó đảm bảo mục tiêu phát triển chung.Tính hợp lý và tuân thủ pháp luật
Như vậy, cơ chế bù chéo giá điện, về bản chất, là một công cụ chính sách mà Nhà nước sử dụng để đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội đã nêu, phù hợp với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Điện lực
[1]. Việc áp dụng cơ chế này được thực hiện dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về giá điện, do đó có cơ sở pháp lý và tính hợp lý nhất định trong bối cảnh quản lý vĩ mô của ngành điện.