Chuyển giao công nghệ trong nước và các hạn chế
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Bình Dương đang muốn nhận chuyển giao một công nghệ sản xuất mới từ một đối tác ở TP.HCM. Công nghệ này có sử dụng một loại hóa chất đặc biệt. Tôi nghe nói có những quy định về **chuyển giao công nghệ trong nước** mà có thể bị hạn chế. Chuyên gia có thể tư vấn giúp công ty tôi cần lưu ý những gì để việc chuyển giao này hợp pháp không ạ?”
Trả lời
Khái niệm chuyển giao công nghệ trong nước
Chuyển giao công nghệ trong nước là việc chuyển giao công nghệ được thực hiện trong lãnh thổ Việt Nam. Đây là một hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động này cần tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và bền vững. Các hoạt động kinh tế, xã hội nói chung đều chịu sự điều chỉnh của các văn bản pháp lý do các cơ quan có thẩm quyền ban hành [2], [3], [4].Các trường hợp công nghệ hạn chế chuyển giao
Theo quy định của pháp luật hiện hành, không phải mọi công nghệ đều được tự do chuyển giao. Đặc biệt, Điều 10 Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi 2025 quy định rõ về các trường hợp công nghệ bị hạn chế chuyển giao, áp dụng cho cả việc chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam và chuyển giao công nghệ trong nước [1].Các trường hợp cụ thể bao gồm: * Công nghệ; máy móc, thiết bị kèm theo công nghệ không còn sử dụng phổ biến ở các quốc gia công nghiệp phát triển. * Sử dụng hóa chất độc hại hoặc phát sinh chất thải nguy hại đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đây là điểm mà công ty anh K. cần đặc biệt lưu ý vì công nghệ dự kiến chuyển giao có sử dụng hóa chất đặc biệt. * Tạo ra sản phẩm bằng phương pháp biến đổi gen. * Sử dụng chất phóng xạ, tạo ra chất phóng xạ mà đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. * Sử dụng tài nguyên, khoáng sản hạn chế khai thác trong nước. * Công nghệ nhân giống, nuôi, trồng giống mới chưa được kiểm nghiệm. * Tạo ra sản phẩm có ảnh hưởng xấu đến phong tục, tập quán, truyền thống và đạo đức xã hội.
Lưu ý quan trọng và khuyến nghị
Để xác định chính xác công nghệ mà công ty anh K. muốn nhận chuyển giao có thuộc diện hạn chế hay không, cần đối chiếu chi tiết với các tiêu chí nêu trên, đặc biệt là liên quan đến việc sử dụng hóa chất. Chính phủ sẽ ban hành Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao [1], do đó, việc kiểm tra danh mục này là cực kỳ quan trọng trước khi tiến hành ký kết hợp đồng chuyển giao.Công ty anh K. nên yêu cầu đối tác cung cấp đầy đủ thông tin về công nghệ, bao gồm các loại hóa chất sử dụng, quy trình xử lý chất thải (nếu có), và các chứng nhận liên quan đến an toàn môi trường, sức khỏe. Việc thực hiện thẩm định công nghệ một cách kỹ lưỡng sẽ giúp công ty tránh được các rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ quy định.