Chức năng nguồn nước và ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp. Gia đình tôi làm nghề nuôi cá tra đã mấy chục năm nay, nguồn nước chính là từ sông Tiền. Gần đây, tôi nghe nói có dự án khu công nghiệp lớn sắp xây dựng ở thượng nguồn, họ bảo sẽ xả thải sau xử lý vào sông. Tôi lo lắng lắm, không biết nước sông có còn đủ chức năng để nuôi cá của tôi không, và liệu họ có được phép làm vậy không? Chức năng nguồn nước là gì mà sao tôi nghe cán bộ nói nhiều về nó vậy?”
Trả lời
Chức năng nguồn nước là gì và tại sao lại quan trọng?
Anh H. thân mến, chức năng nguồn nước là khả năng cung cấp giá trị, lợi ích của nguồn nước cho các mục đích sử dụng khác nhau. Nói một cách dễ hiểu, nó là việc xác định xem một con sông, một hồ nước có thể dùng để làm gì. Ví dụ, nguồn nước có thể có các chức năng như cấp nước cho sinh hoạt, cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản (như trường hợp của gia đình anh), cấp nước cho công nghiệp, thủy điện, hoặc dùng để giao thông, tạo cảnh quan môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học
[3].Việc xác định chức năng nguồn nước rất quan trọng vì nó là một trong các căn cứ để lựa chọn giải pháp bảo vệ nguồn nước, cải tạo, phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm. Đặc biệt, nó còn là cơ sở để quyết định việc chấp thuận, phê duyệt, cấp phép cho các dự án có xả nước thải vào nguồn nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường
[3].Nguồn nước sông Tiền có những chức năng nào và ai quyết định?
Chức năng nguồn nước được xác định căn cứ vào nhiều yếu tố như hiện trạng nguồn nước, nhu cầu khai thác, sử dụng nước của các ngành, địa phương (ví dụ như nhu cầu nuôi cá tra của gia đình anh), yêu cầu về bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và khả năng đáp ứng của chính nguồn nước đó
[3].Đối với nguồn nước mặt như sông Tiền, nó phải được phân vùng chức năng. Việc phân vùng chức năng nguồn nước mặt này được xác định trong quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh (vì sông Tiền là sông liên tỉnh) hoặc trong quy hoạch tỉnh đối với nguồn nước mặt nội tỉnh
[3]. Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan có vai trò quan trọng trong việc quy định về việc phân vùng chức năng này.Dự án khu công nghiệp có ảnh hưởng đến chức năng nuôi cá của gia đình anh không?
Theo nguyên tắc quản lý tài nguyên nước, Nhà nước phải đảm bảo an ninh nguồn nước để mọi người dân được tiếp cận, sử dụng nước công bằng, hợp lý. Tài nguyên nước phải được quản lý tổng hợp, thống nhất về số lượng và chất lượng
[1].Nếu sông Tiền được quy định có chức năng cấp nước cho nuôi trồng thủy sản, thì bất kỳ dự án nào muốn xả thải vào sông đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường và phải đảm bảo không làm thay đổi hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng này. Việc chấp thuận dự án xả thải sẽ phải căn cứ vào chức năng nguồn nước đã được xác định
[3].Nhà nước cũng có chính sách ưu tiên phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm
[2]. Do đó, nếu dự án khu công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm hoặc làm suy thoái nguồn nước, làm mất đi chức năng cấp nước cho nuôi trồng thủy sản của sông Tiền, thì việc cấp phép cho dự án đó phải được xem xét rất kỹ lưỡng. Anh có thể tìm hiểu về quy hoạch lưu vực sông Tiền và báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án khu công nghiệp để nắm rõ hơn các thông tin liên quan đến việc bảo vệ nguồn nước và các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường của dự án đó.